Urszula Augustyniak w swojej argumentacji powołuje się na pogląd, że to dysfunkcje wewnętrzne Rzeczpospolitej doprowadziły do jej upadku. Zawarła m.in. fakt niechęci polskiej szlachty wobec przyjęcia wzorców zachodnich,  czy zmian podatkowych, które były wynikiem oporu wobec ucisku fiskalnego. Ówczesne społeczeństwo polskie uznawało, że postęp następuje poprzez rezygnację z demokratycznych standardów życia, które były uznawane za wartość najwyższą. Ponadto brak technicznych środków opanowania przestrzeni ogromnego terytorium państwa uniemożliwiło unifikację polityczną, kulturową i społeczną. Zmiany, które zostały przeprowadzone za panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego nastąpiły zbyt późno, aby móc zmienić pogarszającą się sytuację Rzeczpospolitej. 

Według Stanisława Grodziskiego przyczyny upadku Rzeczpospolitej mają dwoisty charakter. Historyk wymienia, że dużą rolę na sytuację kraju w XVIII wieku odegrały zarówno czynniki zewnętrze, jak i wewnętrzne. Wielkie zniszczenia, których doświadczyło państwo polskie w okresie XVII wieku oraz brak koniecznych reform wraz z agresywną polityką państw sąsiednich przypieczętowały upadek Rzeczpospolitej. 

• Różnice:

Urszula Augustyniak upatruje upadek I RP w postawie ówczesnego społeczeństwa, niechętnego wobec zmian;

Stanisław Grodziski uważa, że na upadek Rzeczpospolitej złożyło się wiele czynników m.in. gospodarcze, społeczne oraz polityczne.