Wojny polsko-szwedzkie w I połowie XVII wieku:

Przyczyny:

• roszczenia króla Zygmunta III Wazy do tronu szwedzkiego;
• zajęcie przez Zygmunta III Wazę Estonii, która wówczas należała do Szwecji;
• rywalizacja o dominacje w basenie Morza Bałtyckiego;
• rywalizacja o Inflanty.

Etapy konfliktu:

• Pretekstem do rozpoczęcia działań wojennych było zajęcie Estonii przez siły Rzeczpospolitej. Początkowa faza wojny toczyła się na terenie Inflant, gdzie wojska polskie odpierały atak Szwedów. Siłom szwedzkim nie udało się zdobyć obleganej Rygi oraz pod wpływem przewagi wojsk polskich utracili Dorpat;
• W 1605 r. doszło do bitwy pod Kircholmem, gdzie hetman Jan Karol Chodkiewicz poprowadził do zwycięstwa swoich żołnierzy. Sukces ten wynikał z wykorzystania oddziałów ciężkozbrojnej jazdy - husarii; 
• W 1611 r. pod wpływem zwycięstwa Rzeczpospolitej w wojnie z Rosją oraz wdania się Szwecji w konflikt z Danią został zawarty rozejm;
• Dalsze działania zbrojne zostały wznowione w 1621 r., gdy nowy władca Szwecji Gustaw II Adolf przeprowadził skuteczną wyprawę na tereny Inflant. Zaangażowana wówczas w walkę z Turcją Rzeczpospolita poprosiła o rozejm;
• Walki wznowiono w 1625 r. Szwedzi zdobyli wówczas Dorpat i większość Prus Królewskich. Zwycięstwa strony polskiej w bitwach pod Oliwą i pod Trzcianą nie polepszyły sytuacji terytorialnej Rzeczpospolitej;
• Wyczerpane obydwie strony konfliktu zobowiązały się do podpisania rozejmu w Altmarku (1629 r.), na mocy którego Rzeczpospolita utraciła większość Inflant oraz porty pruskie z wyjątkiem Królewca, Pucka i Gdańska. Szwedzi otrzymali dodatkowo prawo do kontrolowania handlu wiślanego oraz prawo pobierania ceł od towarów przewożonych przez Gdańsk;
• Po 6 latach postanowienia traktatu z Altmarku wygasły. W 1635 r. zawarto rozejm w Sztumskiej Wsi, który podtrzymywał dawne ustalenia z wyłączeniem praw Szwedów do portów pruskich i prawa do pobierania ceł.