Przyczyny zawarcia unii lubelskiej:

• wysuwanie postulatów ruchu egzekucyjnego dotyczących zacieśnienia unii pomiędzy Koroną a Wielkim Księstwem Litewskim;
• obawy króla odnośnie utrzymania unii w przypadku jego bezpotomnej śmierci;
• szlachta litewska poprzez zacieśnienie unii chciała otrzymać takie same prawa jak szlachta polska;
• wzrost zagrożenia ataku Moskwy na ziemie wschodnie Rzeczpospolitej;
• dążenia szlachty polskiej do uzyskania prawa nabywania ziemi litewskiej. 

Założenia unii lubelskiej miały być korzystne zarówno dla strony litewskiej, jak i polskiej. Szlachta litewska miała utrzymać wsparcie polskie w zmaganiach z Moskwą oraz zostać zrównana w prawach ze szlachtą polską. Szlachta polska miała jedynie uzyskać prawo nabywania ziemi na Litwie.