Trudności, z którymi musiała się mierzyć polska szkoła w okresie zaborów: 

• Ograniczenie działalności szkół.
• Rzadka sieć szkół.
• Rusyfikacja i germanizacja szkolnictwa.
• Zamykanie towarzystw naukowych i uniwersytetów.
• Propagowanie polityki antypolskiej.
• Niemożność szerszego propagowania postaw patriotycznych i używania języka polskiego.
• Niechęć niektórych warstw społecznych wobec wysyłania swoich dzieci do szkół.