Granica zachodnia i południowa:
Na ukształtowanie granicy z Niemcami największy wpływ miały postanowienia konferencji pokojowej w Paryżu. Jednakże przed otwarciem obrad doszło do polsko-niemieckich walk w Wielkopolsce. Impulsem do ich wybuchu był przyjazd Ignacego Jana Paderewskiego do Poznania 26 grudnia 1918 roku. Z okazji jego wizyty miasto zostało udekorowane polskimi flagami, co nie spodobało się niemieckojęzycznej ludności. W mieście wybuchły zamieszki. Rozpoczęło się powstanie wielkopolskie, które szybko objęło swym zasięgiem inne miasta regionu. W styczniu 1919 roku powstańcy podporządkowali sobie większość Wielkopolski. Miesiąc później, na żądanie ententy, działania zbrojne przerwano. Na mocy zawartego rozejmu Wielkopolska pozostała pod polską kontrolą. 28 czerwca 1919 r. podpisano traktat wersalski. Na jego mocy Wielkopolska i Pomorze Gdańskie znalazły się w granicach Rzeczypospolitej. Traktat wersalski wszedł w życie w styczniu 1920 roku. Wówczas wojska pod dowództwem generała Józefa Hallera przystąpiły do zajmowania Pomorza Gdańskiego. Na Warmii, Mazurach, Powiślu i Górnym Śląsku miały odbyć się plebiscyty. Plebiscyt na Warmii, Mazurach i Powiślu nie był korzystny dla Polski, w rezultacie II RP otrzymała tylko kilka wsi na Powiślu i Mazurach. Zaolzie na mocy decyzji mocarstw zachodnich zostało przyznane Czechom. Inaczej wyglądała kwestia Górnego Śląska, który został korzystnie podzielony. O jego przynależności zadecydowały trzy powstania Śląskie. Na ziemiach przyznanych Polsce znalazła się większość zakładów przemysłowych. Nowy podział nie uwzględniał jednak uwarunkowań etnicznych - w granicach Niemiec pozostawało około 500 tysięcy Polaków, a w graniach II RP około 250 tysięcy Niemców. Gdańsk stał się wolnym miastem pod kontrolą Ligi Narodów.
Granica wschodnia:
Niepodległe państwo ukraińskie powstało w 1918 roku, na obszarze Galicji Wschodniej. Polacy stawili wówczas opór jedynie we Lwowie. Miasto wyzwolono, w czym niemały udział miały Orlęta Lwowskie. Walki o Galicję Wschodnią oraz Wołyń trwały jednak dalej. Zakończyły się zwycięską ofensywą polskich wojsk pod dowództwem generała Józefa Hallera w 1919 roku, który wyparł Ukraińców za rzekę Zbrucz.
O przebiegu wschodniej granicy Rzeczypospolitej zadecydował ostatecznie wynik wojny polsko-bolszewickiej i zawarcie traktatu pokojowego w Rydze 18 marca 1921 roku. Na jego mocy wyznaczano przebieg granicy między Polską a Rosją sowiecką od Dźwiny na północnym wschodzie aż do Zbrucza na południu. Do II RP przyłączono Nowogródczyznę, Polesie, Wołyń i zachodnią część Podola.
Przyłączenie Wileńszczyzny w 1922 roku zakończyło proces formowania się granic Polski. Od 1919 roku trwały tam walki zbrojne. Państwa zachodnie skłonne były przyznać Wilno Litwie, jednak Polacy nie chcieli uznać tej decyzji. Upozorowali więc bunt jednej z dywizji swojego wojska, dywizji Żeligowskiego, która zajęła Wileńszczyznę i utworzyła tam niezależne państwo – Litwę Środkową. W 1922 roku sejm Litwy Środkowej postanowił przyłączyć ją do Polski, a polski sejm to zatwierdził.
Powyższy wywód jasno pokazuje, że większy wpływ na wytyczenie przebiegu granic miały działania zbrojne.
Aleksandra Rajchel-Radosz
Nauczycielka historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

