Rokosz Zebrzydowskiego:

Po przejęciu władzy w państwie przez Zygmunta III Wazę nowy król postanowił wzmocnić swoją pozycję poprzez utworzenie niezależnego od sejmu skarbu i armii. Ponadto w czasie sejmów starał się zreorganizować ustrój, zwiększając rolę monarchy w państwie.

Próba ograniczenia dorobku demokracji szlacheckiej spotkała się z niezadowoleniem ze strony szlachty, którego eskalacja nastąpiła w 1606 r. Małopolska szlachta pod dowództwem wojewody krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego sprzeciwiła się postulatom króla o decydowaniu na sejmie większością głosów.

W czasie zjazdów w Stężycy, Lublinie, Sandomierzu i Wiślicy szlachta otwarcie wystąpiła przeciwko reformom. Swój protest zaczęli nazywać rokoszem. Do głównych postulatów opozycjonistów należało: odstąpienie przez króla od planów wzmocnienia władzy, wprowadzenia bardziej tolerancyjnej polityki wyznaniowej oraz usunięcia jezuitów z dworu. W 1607 r. wśród postulatów znalazła się również detronizacja Zygmunta III. 

W lipcu 1607 r. siły królewskiego wojska rozgromiły rokoszan w bitwie pod Guzowem. Bitwa przyniosła dużo ofiar i szybko król rozpoczął rokowania ze zbuntowaną szlachtą. Król Polski przebaczył rokoszanom i ogłosił amnestię, jednocześnie wycofał się z reform wzmacniających jego władzę.