Czynniki, które umożliwiły rozwój kultury humanistycznej i renesansowej na przełomie średniowiecza i epoki nowożytnej:

• niezależność oraz bogacenie się włoskich republik miejskich;
• rywalizacja włoskich miast nie tylko na polu gospodarczym czy zbrojnym, lecz też kulturalnym oraz filozoficznym;
• mecenat dla sztuki prowadzony przez bogatych mieszczan oraz władców włoskich, ale także hierarchów kościelnych;
• otwartość umysłu elit społecznych na nowe prądy kulturowe.