Sytuacja polityczna na ziemiach polskich w momencie zakończenia wojny.
Jeszcze przed odzyskaniem przez Polskę niepodległości trwała dyskusja, czy Polska ma zostać monarchią, czy republiką. Ostatecznie zdecydowano się na to drugie rozwiązanie. Ustalono, że najwyższą władzę w kraju będzie sprawować Tymczasowy Naczelnik Państwa - Józef Piłsudski. Marszałek, obejmując ten urząd posiadał właściwie władzę dyktatorską.
Józef Piłsudski szybko przystąpił do tworzenia rządu tymczasowego, którego celem miało być objęcie władzy do momentu przeprowadzenia wyborów i zwołania sejmu. 18 listopada 1918 r. powstał rząd, na którego czele stanął Jędrzej Moraczewski. Nowe władze przeprowadziły szereg reform - skróciły dzienny czas pracy do 8 godzin, wprowadziły ubezpieczenia społeczne i płacę minimalną. Kobietom zapewniono prawa wyborcze. 16 stycznia 1919 r. Naczelnik Państwa powierzył misję tworzenia rządu Ignacemu Paderewskiemu. Niekwestionowane zasługi tego polityka - pianisty dla sprawy polskiej w okresie I wojny światowej pozwoliły mu stworzyć rząd porozumienia narodowego (z udziałem endecji) i uzyskać dla Polski uznanie zwycięskich w wojnie mocarstw Ententy.
Pierwsze w naszej historii powszechne wybory do jednoizbowego parlamentu odbyły się 26 stycznia 1919 r. Głosowanie, ze względu na walki graniczne, przeprowadzono jedynie na obszarze dawnego Królestwa Polskiego o zachodniej Galicji, skąd wybrano 340 posłów, a kolejnych dobrano w wyborach uzupełniających. Przy dużej frekwencji w Królestwie Polskim zwyciężyła Narodowa Demokracja, a w Galicji PSL "Piast". Ogółem, w pierwszym polskim powszechnie wybranym parlamencie ugrupowaniom prawicowym przypadło ponad 42% głosów, centrowym (PSL "Piast", NZR) nieco ponad 13%, a lewicy (PPS, PSL "Wyzwolenie" i PSL Lewica) ok. 32%.
Paula Rychlicka
Nauczycielka historii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

