Procesy romanizacji i urbanizacji prowincji rzymskich.

Romanizacja prowincji polegała na przyjmowaniu języka łacińskiego oraz rzymskiej kultury przez mieszkańców podbitych ziem. Ludność prowincji przyjmowała rzymskie obyczaje, sposób ubierania się a także spędzania wolnego czasu . Ważny element procesu romanizacji stanowiła urbanizacja (łac. urbs - "miasto"). Na obszarze Imperium Romanum zakładano nowe miasta i rozwijano stare ośrodki miejskie. W nowo powstających miastach świątynie i budowle publiczne wznoszono według rzymskich wzorców. Budowano fora, amfiteatry, termy a także monumentalne budowle - np. bazyliki, przeznaczone do celów handlowych oraz sądowych. Podobnie jak w Rzymie - mieszkańcy prowincji odpoczywali w termach, brali udział w rozrywkach organizowanych w teatrach, amfiteatrach i cyrkach. 

Do współczesnych miast o rzymskim rodowodzie należą m.in. Lyon (łac. Lugdunum), Paryż (łac. Lutetia Parisiorum), Bonn (łac. Bonna), Wiedeń (łac. Vindobona), Kordoba (łac. Corduba) oraz Londyn (łac. Londinium).

W zachodnich prowincjach Imperium Romanum - proces romanizacji przebiegał bardzo szybko, ponieważ zamieszkujące je plemiona nie stworzyły własnej cywilizacji. 

Na wschodzie - prowincje hellenistyczne romanizowały się bardzo powoli, a nawet same wywierały wpływ na kulturę Rzymu.

Terytoria na których one zachodziły:

Romanizacja oraz urbanizacja zachodziły na terenach prowincji zachodnich. Wschód znajdował się na wyższym poziomie rozwoju. Zachował swój grecki charakter. Na wschodzie, językiem urzędowym w dalszym ciągu pozostawała greka.