Kolegia jezuickie odciągały polską szlachtę od szkół protestanckich, ponieważ jezuici prowadzili swe szkoły za darmo. Dbali o odpowiednie warunki mieszkaniowe dla swoich uczniów. Budynki kolegiów były przestronne i pełne światła. Lekcje odbywały się po łacinie, były jednak znacznie ciekawsze od średniowiecznych wykładów. Jezuici zachęcali swych wychowanków do aktywności, np. twórczości pisarskiej. Chłopcy tworzyli wypracowania oraz wygłaszali mowy. Jezuici prowadzili szkolną orkiestrę, chór oraz teatr. W kolegiach jezuickich uczyli się nie tylko katolicy, ale również chłopcy z protestanckich rodzin. Niemniej protestanccy uczniowie nie musieli uczestniczyć w nabożeństwach katolickich.