Bolesław Chrobry zmarł w 1025 r., tuż po swojej koronacji. Po śmierci ojca, tronu nie objął najstarszy z synów - Bezprym, ponieważ przeznaczono go do stanu duchownego. Sukcesorem został Mieszko II, który tuż po objęciu władzy koronował się na króla i starał się kontynuować aktywną politykę zewnętrzną. Angażował się w konflikty wewnętrzne, które wybuchały w Niemczech, dwukrotnie najechał Saksonię. Odparł atak czesko - niemiecki. Lata wojen sprawiły, że Polska otoczona była wrogimi państwami. Monarchia piastowska uległa załamaniu. Wybuchały bunty poddanych wymierzone w instytucje państwa i Kościół. Władza monarsza przestała istnieć, rozpadła się organizacja grodowa. W 1031 r. Polskę zaatakowały wojska niemieckie i ruskie. Mieszko II uciekł do Czech. Rusini zajęli Grody Czerwieńskie, a Niemcy - Milsko i Łużyce.

Mieszko II Lambert ukazany został na karcie z Kodeksu Matyldy jako światły i wykształcony władca. Biegle władał greką oraz łaciną. Miał on rozległe zainteresowania oraz fundował Kościoły, był więc mecenasem, który dbał o rozwój 

• Matylda, księżna lotaryńska wręcza Mieszkowi II księgę liturgiczną.