Organizacja Polskiego Państwa Podziemnego

• Polskie Państwo Podziemne - ogół instytucji i organów państwowych Rzeczpospolitej Polskiej upoważnionych przez władze Rzeczpospolitej na uchodźstwie do działalności na okupowanych obszarach Polski w okresie II wojny światowej (1939-1945).

Struktury Polskiego Państwa Podziemnego zaczęto tworzyć w okupowanej Polsce, aby nie tracić wpływu na losy państwa.

Polskie Państwo Podziemne tworzyły: Delegatura Rządu na Kraj wraz z administracją terenową, Rada Jedności Narodu (od 1944 r. - podziemny parlament), Państwowy Korpus Bezpieczeństwa (podziemna policja państwowa), siły zbrojne (Związek Walki Zbrojnej, od 1942 r. - Armia Krajowa), Wojskowe i Cywilne Sądy Specjalne, podziemne szkolnictwo (Tajna Organizacja Nauczycielska) i podziemne harcerstwo („Szare Szeregi”).

W ramach PPP działał Departament Informacji, któremu podporządkowana była prasa podziemna. W latach wojny ukazywało się ok. 1700 tytułów prasowych, powielanych w tysiącach egzemplarzy. Pojawiały się w nich informacje o wydarzeniach na frontach, ludność cywilną wzywano do oporu. Ukazywały się także pisma kobiece, satyryczne i wojskowe. Drukowano książki, plakaty i broszury. Podziemny przemysł zbrojeniowy produkował materiały wybuchowe, pistolety maszynowe, granaty, miny, butelki samozapalające oraz tysiące sztuk amunicji.

Pod okupacją powstał również system szkolnictwa średniego i wyższego (tajne komplety), obejmujący setki tysięcy uczniów. W konspiracji zdawano egzaminy maturalne i magisterskie. Ponadto w kraju działały podziemne sądy, które wydawały wyroki na zdrajców i niemieckich funkcjonariuszy. Wymierzaniem kar zajmowały się specjalne podziemne komórki.

Polskie Państwo Podziemne, działające w latach 1939-1945 na terenach okupowanych przez Niemców i Sowietów było fenomenem w ogarniętej wojną Europie.