Przyczyny procesu integracji europejskiej po II wojnie światowej:

• Stary Kontynent był osłabiony wojną pod względem gospodarczym i ekonomicznym.
• Wśród zachodnich polityków panowało przekonanie, że tylko współpraca gospodarcza między państwami pozwoli na szybką odbudowę Europy ze zniszczeń wojennych i wpłynie na poprawę warunków życia społeczeństw.
• Do integracji gospodarczej zachęcali Europejczyków Amerykanie. Ścisła współpraca pomiędzy państwami miała wzmocnić Europę Zachodnią w obliczu sowieckiego zagrożenia, a także uczynić ją odpowiednim partnerem handlowym dla USA. 
• Pomysłodawcą stworzenia europejskich wspólnot gospodarczych był Robert Schuman. Dążył on do ścisłego powiązania państw Europy, tak aby ich wspólna gospodarka stała się narzędziem pokoju, a nie wojny. Francuski polityk wierzył, że dzięki współpracy ekonomicznej wzrośnie poziom życia Europejczyków, a kontrola wydobycia węgla i wytopu stali uniemożliwi wojnę.

Plan Schumana (przedstawiony 9 maja 1950 r.) szybko zyskał poparcie wielu państw Europy Zachodniej. W 1951 r. sześć z nich: Francja, RFN, Belgia, Holandia, Luksemburg i Włochy - zawarło w Paryżu traktat o powołaniu Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS). Układ wszedł w życie w 1952 r. Był to pierwszy krok w kierunku integracji europejskiej.