Przyczyny kryzysu państwa polskiego w pierwszej połowie XI wieku: 

• Niezadowolenie ludności z ciężaru utrzymywania aparatu państwowego i kościelnego.
• Kontynuowanie przez Mieszka II agresywnej polityki Bolesława Chrobrego, która wywołała wspólny sprzeciw ze strony cesarstwa i Rusi Kijowskiej.
• Wyczerpanie państwa długotrwałymi i ciężkimi wojnami.
• Nasilające się spory dynastyczne wewnątrz monarchii piastowskiej.
• Wzrost udziału możnych w rządach, osłabienie pozycji panującego.
• Powrót do podziałów plemiennych (usamodzielnienie Mazowsza) i dawnych wierzeń.