Okoliczności społeczne i polityczne towarzyszące ukształtowaniu się kultury renesansu we Włoszech:

• Kultura odrodzenia wyrosła na gruncie przemian politycznych, społecznych i gospodarczych we Włoszech na przełomie XIV i XV w.  Tamtejsze miasta - Wenecja, Genua, Mediolan, Florencja miały silną pozycję ekonomiczną. Wśród bogacących się mieszczan rosło zainteresowanie sztuką i nauką.
• Sukces finansowy patrycjatu miejskiego wpłynął na poprawę poziomu życia jego członków, powodując kryzys średniowiecznego społeczeństwa stanowego. Nastąpiło wówczas rozluźnienie barier stanowych pomiędzy szlachtą a mieszczaństwem. W efekcie najaktywniejsi mieszczanie znaleźli się na wyższych szczeblach drabiny społecznej.
• Duży wpływ na rozwój kultury włoskiej miało też rozbicie polityczne kraju na dziesiątki niewielkich organizmów politycznych, które rywalizowały na polu sztuk i nauk.
• Sztuka stała się narzędziem służącym celom politycznym potężnych rodów patrycjuszowskich, przede wszystkim: Medyceuszy we Florencji, czy Sforzów w Mediolanie, a także władców świeckich i papieży. Dzieła sztuki (m.in. fundowane budowle), miały świadczyć o ich potędze i zasługach oraz uzasadniać prawo do sprawowania władzy. Dla zaspokojenia tych potrzeb służył mecenat artystyczny - praktyka otaczania opieką artystów i udzielania im wsparcia finansowego.przez osoby, dla których realizowali zamówienia.