Kołacz królewski to alegoria I rozbioru Polski (1772 r.). Przedstawia władców państw, którzy dokonali rozbiorów: carycę Katarzynę II, cesarza Józefa II oraz króla Prus - Fryderyka II. Rozdzierają oni arkusz mapy Polski. Obok nich stoi ostatni władca Rzeczypospolitej - Stanisław August Poniatowski. Nad uczestnikami wydarzenia unosi się Fama - rzymska bogini wieści i plotki, która dmąc w trąbę oznajmiała światu wiadomość o rozbiorze Rzeczypospolitej przez mocarstwa ościenne.