Struktura stanowa społeczeństwa Rzeczpospolitej w XVI wieku:

• Społeczeństwo Rzeczpospolitej miało charakter stanowy i składało się z czterech stanów: szlachty, duchowieństwa, mieszczaństwa i chłopstwa.
• Różnice między warstwami społecznymi polegały na kwestiach pozycji prawnej i sprawowanych zadań. 

SZLACHTA

• Sprawowała władzę w państwie. 
• Posiadała przywileje prawne i ekonomiczne.
• Stanowili mniej niż 10 % ogółu społeczeństwa.
• Posiadali majątki ziemskie.

DUCHOWIEŃSTWO

• Podlegali prawu kanonicznemu.
• Sprawowali funkcję biskupów oraz wyższych godności kościelnych.
• Mieli prawo do posiadania i zarządzania własnością ziemską.
• Byli najmniej licznym stanem

MIESZCZAŃSTWO

• Zamieszkiwali miasta.
• Posiadali wolność osobistą.
• Byli głównie kupcami lub rzemieślnikami.
• Podlegali prawu i sądownictwu miejskiemu.

CHŁOPSTWO

• Było najliczniejszą warstwą społeczną.
• Stanowili ludność służebną panów feudalnych.
• Zajmowali się pracą na polach uprawnych i drobnym rzemiosłem na potrzeby gospodarstwa. 
• Ich prawa były ograniczone. Nie mogli m.in. opuszczać swojej wsi.

Specyficzną kategorią społeczną w XVI Rzeczpospolitej była grupa tzw. ludzi luźnych. Nie należeli do żadnego stanu. Często nie posiadali stałego miejsca zamieszkania i zajęcia. Byli zaliczani do przedstawicieli marginesu.