RUSYFIKACJA:

• Na polecenie cara - zamknięto warszawską Szkołę Główną (zamiast niej powstał rosyjski uniwersytet) i Instytut Politechniczny.
• Do Królestwa Polskiego sprowadzono rosyjskich urzędników i nauczycieli. Od 1885 r. polskie dzieci uczyły się wszystkich przedmiotów (z wyjątkiem religii) po rosyjsku. Rosjanie zabronili również nauczania historii Polski, w zamian uczniowie poznawali historię Rosji. 
• Carskie władze zabroniły posiadania polskich książek w internatach i na stancjach. W szkole zakazano uczniom rozmawiania po polsku. Nauka ojczystej mowy była nadobowiązkowa i odbywała się po rosyjsku. 

GERMANIZACJA:

• Po 1871 r. nasilono germanizację w zaborze pruskim. Zniemczeniu uległy: urzędy, sądy i szkoły. 
• Kulturkampf - nasilono walkę z Kościołem katolickim i dodatkowo z polskością.
• Rugi pruskie - w 1885 r. władze Niemiec wysiedliły blisko 30 tysięcy osób przybyłych z zaborów rosyjskiego i austriackiego, by zmniejszyć liczbę Polaków w państwie.