Przyczyny wybuchu powstania listopadowego:

Przyczyny pośrednie:

• Pragnienie odzyskania niepodległości.
• Emocje rewolucyjne, szczególnie silne wśród młodzieży i części niższych rangą wojskowych.
• Permanentne łamanie konstytucji przez cara Aleksandra I i jego następców.
• Niezadowolenie panujące wśród polskich podchorążych wynikające z polityki wojskowej prowadzonej przez wielkiego księcia Konstantego.
• Niezadowolenie ubogich warstw ludności, wywołane rosnącymi cenami żywności związanymi z nieurodzajem rolnictwa. 
• Przykłady Francji, Belgii oraz Grecji.

Przyczyny bezpośrednie:

• Obawa, że wojska polskie zostaną użyte do tłumienia rewolucji w Belgii (Polacy popierali dążenia niepodległościowe Belgów).
• Obawa przed wykryciem spisku w Szkole Podchorążych, na czele którego stał podporucznik Piotr Wysocki. 
• Wysocki dowiedział się, że władze carskie znają nazwiska wielu spiskowców i w najbliższych dniach rozpoczną aresztowania. Postanowiono o jak najszybszym wybuchu powstania.