• Gdzie jest taki inny kraj, w którym człowiek tak oddycha swobodnie.

- Słowa tej popularnej pieśni sowieckiej są kłamstwem. 

Związek Sowiecki w czasie rządów Józefa Stalina był państwem totalitarnym. Obowiązywała w nim jedna ideologia (komunistyczna), władzę sprawowała jedna partia (inne nie istniały), a kult "nieomylnego wodza" został sprowadzony do absurdu. Stalin był bezwzględnym dyktatorem, a jednocześnie człowiekiem chorobliwie podejrzanym. O spisek przeciwko sobie, partii lub państwu podejrzewał niemal każdego. Wprowadził niewyobrażalny terror, podporządkował sobie tajną policję polityczną - NKWD, sądownictwo i sieć łagrów. 

Aresztowanie mogło nastąpić wszędzie i o każdej porze. Agentem NKWD mógł okazać się każdy: elektryk, motorniczy tramwaju, nauczyciel czy kolega z pracy. Nieodłącznym uczuciem mieszkańców Związku Sowieckiego był strach. Każdy obywatel ZSRS mógł zostać zatrzymany, stawiano mu absurdalne zarzuty, po czym torturami zmuszano do przyznania się do winy. Sądy najczęściej skazywały "przestępców" na 10 lat łagru. Powszechne były morderstwa i skrytobójstwa dokonywane przez NKWD. Od drugiej połowy lat 30. w łagrach znajdowało się nieprzerwanie ok. 10 milionów więźniów, kolejne miliony ginęły z głodu. 

Związek Sowiecki był państwem powszechnego terroru, w którym żadem obywatel nie oddychał swobodnie.