Do wzrostu międzynarodowego napięcia przed wybuchem I wojny światowej doprowadziły:

• Rywalizacja mocarstw europejskich o kolonie. W XIX w. do rywalizacji o kolonie przystąpiły nowe mocarstwa: Niemcy, Włochy, Stany Zjednoczone i Japonia. Ówczesne mocarstwa rywalizowały o granice, kolonie, surowce i rynki zbytu. Było to współzawodnictwo zarówno polityczne, jak i gospodarcze. Szczególne ambicje w posiadaniu kolonii przejawiały Niemcy, które czuły się pokrzywdzone (imperium kolonialne zaczęły budować dopiero po zjednoczeniu w 1871 r.)
• Ambicjom Rzeszy sprzeciwiała się przede wszystkim Wielka Brytania - potęga kolonialna, która chciała zniszczyć niemiecką konkurencję na morzach i rynkach świata. 
• Francja nie mogła się pogodzić z utratą Alzacji i części Lotaryngii w 1871 r. Chciała raz na zawsze usunąć niemieckie zagrożenie. 
• Rosja dążyła do kolejnych zdobyczy terytorialnych w Europie, zwłaszcza opanowania cieśnin czarnomorskich należących do Turcji. 
• Punktem szczególnie zapalnym były Bałkany - krzyżowały się tam bowiem interesy Rosji i Austro-Węgier.