Samostanowienie narodów - jest to podstawowa zasada prawa międzynarodowego, oznaczająca prawo każdego narodu do swobodnego decydowania o swoim losie. Głosiła ona, że każdy naród może decydować, czego chce - utworzyć własne państwo czy mieszkać razem z innym narodem (lub narodami). Zasada samostanowienia narodów po raz pierwszy została sformułowana w 14 punktach prezydenta Stanów Zjednoczonych - Thomasa Woodrowa Wilsona w 1918 roku.

Powody braku przydatności zasady samostanowienia narodów do ustalenia granic Polski:

• Ustalenia konferencji paryskiej (1919 r.) - Polsce przyznano Pomorze, jednak bez Gdańska, który ogłoszono Wolnym Miastem pod ochroną Ligii Narodów.
• Po plebiscycie przeprowadzonym na Górnym Śląsku w marcu 1921 r. - alianci planowali przyznać Polsce tereny rolnicze, a obszary przemysłowe pozostawić Niemcom. Decyzja ta stała się przyczyną wybuchu trzeciego powstania śląskiego (2/3 maja - koniec czerwca 1921 r.). Po ustaniu walk, jesienią 1921 r. zwycięskie mocarstwa dokonały nowego podziału Górnego Śląska. Okazał się on znacznie korzystniejszy dla Polski.
• Decyzja o przyłączeniu Zaolzia w granice Czechosłowacji - zapadła bez plebiscytu w lipcu 1920 r. Alianci przyznali te tereny Czechosłowacji, ponieważ byli niemal pewni, że na skutek bolszewickiej nawały II RP - przestanie istnieć.