W XIX-wiecznej Europie rozwijał się nacjonalizm, zmieniło się rozumienie narodu. 

Pod wpływem nacjonalizmu również wykształceni Polacy uznali, że ich naród to nie tylko szlachta (jak było wcześniej), ale także mieszczanie i chłopi mówiący po polsku. 

Chłopi na ogół nie mieli świadomości narodowej, tj. poczucia przynależności do narodu polskiego.