Wpływ przemian gospodarczych na sposób sprawowania władzy:

W krajach rozwiniętych gospodarczo wzrastała rola obywateli w życiu społecznym.

Pod naciskiem ówczesnego społeczeństwa - europejscy monarchowie wprowadzali swobodę słowa i zgromadzeń, udzielali pozwolenia na tworzenie związków i organizacji społecznych. Nastąpił wzrost roli parlamentów. Stopniowo odchodzono od ograniczeń wyborczych i wprowadzano wybory czteroprzymiotnikowe - powszechne, równe, tajne i bezpośrednie.

Parlamenty uchwalały obowiązujące prawa i zatwierdzały budżet państwa. Zmniejszyła się rola monarchów. Ustroje państw najczęściej ewoluowały w kierunku monarchii konstytucyjnej, rzadziej republiki (Francja, Stany Zjednoczone). Budowę ustrojów opierano na trójpodziale władzy (Monteskiusz).