Po potopie szwedzkim - Jan Kazimierz podjął próbę zreformowania państwa. Wysunął propozycję usprawnienia obrad sejmu, który miał podejmować decyzje nie jednomyślnie, ale większością 2/3 głosów. Zaproponował obciążenie szlachty stałymi podatkami i wprowadzenie monarchii dziedzicznej. Starał się o poparcie zasady przeprowadzenia elekcji jeszcze za życia króla (vivente rege). Pragnął wzmocnienia pozycji monarchy w Rzeczypospolitej.

W 1665 r. przeciwni tym projektom magnaci z Jerzym Lubomirskim na czele zawiązali rokosz, rozpoczynając kolejną w tym stuleciu wojnę domową. Magnaci obawiali się wzmocnienia władzy monarchy. Lękali się przed asolutystycznymi rządami, godzącymi w ich dotychczasowe wpływy. Rokoszanie rozbili wojska królewskie pod Częstochową w 1665 r., a potem pod Mątwami w 1666 r. Zniechęcony oporem szlachty Jan Kazimierz - zrzekł się tronu.