Rzeczpospolita stawiła Szwedom zaskakująco słaby opór. W Wielkopolsce pospolite ruszenie skapitulowało przed Karolem X Gustawem, uznawszy jego zwierzchnictwo. Na Litwie część magnatów poddała się pod protekcję szwedzkiego władcy. W ciągu kilku miesięcy Szwedzi zajęli większą część kraju. W krótkim czasie pod panowaniem szwedzkim znalazły się Warszawa i Kraków. Opór wrogim wojskom stawiały jedynie Gdańsk, Zamość oraz klasztor na Jasnej Górze. Jan Kazimierz schronił się na Śląsku. Większość szlachty oraz magnaterii łatwo podporządkowała się władzy Karola Gustawa.