Stan szlachecki wykształcił się w XV w. z rycerstwa. Jego reprezentanci podlegali pod odrębne prawo ziemskie. To przywileje wydawane przez władców, zapewniły szlachcie wyjątkową pozycję w państwie. Wielmoże płacili królowi symboliczne dwa grosze od łanu rocznie, na uchwalenie pozostałych podatków musieli wyrazić zgodę. Bez wyroku sądu królewskiego nie można było ich aresztować, ani skonfiskować należącego do nich majątku. Ponadto tylko za zgodą sejmików ziemskich monarcha mógł zwołać pospolite ruszenie.