Historia

Autorzy:Stanisław Roszak, Jarosław Kłaczkow

Wydawnictwo:Nowa Era

Rok wydania:2014

Omów przebieg wojny polsko - bolszewickiej 4.6 gwiazdek na podstawie 10 opinii
  1. Liceum
  2. 1 Klasa
  3. Historia

Przebieg wojny polsko - bolszewickiej:

  • Do pierwszego stracia z Armią Czerwoną doszło w lutym 1919 r., kiedy to Rosjanie podejmując ofensywę na zachód, rozpoczęli zajmowanie ziemi opuszczanych przez armie niemieckie na Białorusi i Litwie. 
  • W 1919 r. wojska polskie przeprowadziły ofensywę, osiągając do jesieni linię Dźwiny i Berezyny. Podjęto wówczas pierwsze nieudane próby rokowań pokojowych. 
  • Wiosną 1920 r. Naczelnik Państwa zaoferował sojusz walczącej przeciw bolszewikom Ukrainie kijowskiej. 21 kwietnia 1920 r. podpisana została umowa Piłsudski - Petlura (przywódca Ukraińskiej Republiki Ludowej). Na podstawie uznania niepodległości państwa ukraińskiego przez Polskę i rezygnacji przez stronę ukraińską praw do Galicji Wschodniej oba państwa podpisały sojusz wojskowy, którego efektem była wspólna ofensywa zakończona odbiciem z rąk bolszewickich Kijowszczyzny (7 maja 1920 r.)
  • W lipcu 1920 r. nastąpił kontratak armii bolszewickich, które w ciągu miesiąca zepchnęły polską i ukraińską armię do głębokiej defensywy.
  • W trakcie tej kontrofensywy, bolszewicy przekazali zdobytą Wileńszczyznę Litwie i utworzyli Tymczasowy Komitet Rewolucyjny (z Feliksem Dierżyńskim i Julianem Marchlewskim na czele), wyznaczając mu w przyszłości rolę bolszewickiego rządu w zdobytej Polsce. 
  • Niepowodzeniem zakończyła się misja premiera Władysława Grabskiego, dotycząca uzyskania pomocy zbrojnej państw zachodnich (konferencja w belgijskim mieście Spa).
  • W dniach od 13 do 16 sierpnia 1920 r. miała miejsce Bitwa Warszawska ("Cud nad Wisłą"). Józef Piłsudski wynonał przeciwuderzenie znad rzeki Wieprz. Sytuacja bolszewików stała się dramatyczna. Rozbito trzon armii Michaiła Tuchaczewskiego. Pod koniec sierpnia 1920 r. oddziały bolszewickie zostały zepchnięte za rzekę Bug. 
  • Trwające od października 1920 r. rokowania rozejmowe zakończyły się podpisaniem traktatu pokojowego w Rydze (18 marca 1921 r.), na mocy którego polska granica z Rosją Sowiecką przebiegać miała na lini Dźwina - Słucz - Ostróg - Zbrucz. 
  • Przegrana bolszewików i załamanie sojuszu z Ukrainą miały ogromne wpływy na obustronne relacje. Oprócz względnej stabilizacji granicy nie udało się wymóc na stronie sowieckiej pełnej realizacji postanowień ryskich, a stosunki polsko - ukraińskie w Galicji Wschodniej pozostały napięte.

Postanowienia traktatu ryskiego:

- Traktat ryski kończył wojnę polsko - bolszewicką z lat 1919 - 1920.

- Ustalał przebieg granic między tymi państwami. Granica między Polską z Rosją Radziecką miała przebiegać na linni od Dźwiny przez Białoruś do Zbrucza i Dniestru.

- Obie strony zobowiązały się do nieingerowania w swoje sprawy wewnętrzne oraz niepopierania działalności wymierzonej przeciwko sobie.

- Obie strony zagwarantowały prawa mniejszościom narodowym w zakresie religii, kultury i szkolnictwa.

 

- Na mocy traktatu Bolszewicy zgodzili się na zapłatę odszkodowania w wysokości 60 mln rubli w złocie oraz zwrot mienia zagrabionego w czasach carskich. Te ostatnie postanowienia nigdy nie zostały spełnione.