Do tabeli należy wpisać następujące czynniki, mające największy wpływ na różnicę średniej rocznej temperatury powietrza:
| Miejsca | Czynnik mający największy wpływ na różnicę średniej rocznej temperatury powietrza |
| 1 i 7 | szerokość geograficzna |
| 1 i 3 | prądy morskie |
| 4 i 5 | wysokość nad poziomem morza |
| 2 i 6 | odległość od mórz i oceanów |
Wyjaśnienie:
1 i 7 - w przypadku tych dwóch punktów widzimy, że jeden z nich (1) położony jest za kołem podbiegunowym północnym (około 68oN) a drugi w basenie Morza Śródziemnego (około 41oN). Między nimi występuje więc znacząca różnica szerokości geograficznej (ponad 25o) co ma znaczący wpływ na wysokość górowania Słońca a tym samym panujące tutaj średnie temperatury. To dlatego w punkcie numer 7 średnia roczna temperatura wynosi między 10 a 15oC a w punkcie numer 1 między 0 a 5oC.
1 i 3 - oba punkty leżą za kołem podbiegunowym północnym, mają więc zbliżoną szerokość geograficzną. W przypadku punktu 1 notowane są znacznie wyższe temperatury średnie (między 0 a 5oC) niż w punkcie 3 (między -5 a 0oC). Wpływ na taką sytuację mają prądy morskie. W pobliżu punktu 1 przepływa bowiem ciepły Prąd Norweski, który w tej okolicy podnosi średnie roczne temperatury powietrza, natomiast w pobliżu punktu numer 3 płynie zimny Prąd Wschodniogrenlandzki, który średnie temperatury powietrza obniża.
4 i 5 - w punkcie numer 4 średnie roczne temperatury są znacznie wyższe (między 10 a 15oC) niż w punkcie 5 (od 0 do 5oC). Wpływ na to ma wysokość bezwzględna, ponieważ punkt numer 5 znajduje się na obszarze najwyższych gór w Europie - Alp. Warto pamiętać, że wraz ze wzrostem wysokości obniżają się średnie wartości temperatury powierza (zwykle o około 0,6oC na każde 100 metrów).
2 i 6 - punkty te leżą na podobnej szerokości geograficznej (około 57oN), jednak w punkcie 2 średnie temperatury roczne są znacznie niższe (od 0 do 5oC). Wpływ na to ma odległość od mórz i oceanów. Punkt numer 6 leży bowiem na wybrzeżu, a punkt numer 2 w głębi lądu. O ile ląd latem mocniej się nagrzewa i temperatury maksymalne są tam wyższe, to jednak zimą ląd bardzo mocno się wychładza, przez co zimą temperatury w punkcie 2 mogą być nawet o kilkanaście stopni Celsjusza niższe niż w punkcie 6. Bliskość morza bowiem znacząco łagodzi temperatury zimą, przez co w przypadku punktu 6 spadają one zwykle nieznacznie poniżej 0oC. Dzięki temu średnia roczna temperatura finalnie jest znacznie wyższa (między 5 a 10oC).
Damian Hełdak
Nauczyciel geografii
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

