Ośrodki niżowe powstają nad ciepłym podłożem, ponieważ nad nim ogrzane powietrze konwekcyjnie unosi się do góry, co prowadzi do obniżenia się ciśnienia powietrza, gdyż nacisk powietrza na powierzchnię terenu jest słaby - tak powstaje ośrodek niżowy. Z kolei nad wychłodzonym podłożem powietrze ma tendencję do zalegania i opadania, co prowadzi do zwiększenia siły nacisku na powierzchnię terenu. To prowadzi do podniesienia się wartości ciśnienia atmosferycznego i tym samym powstania ośrodka wyżowego.