Polecenie:
Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj warunkom powstawania gleby określony typ gleby i charakterystyczny dla niej obszar występowania w Polsce. Typ gleby i obszar występowania wybierz z podanych.
Typ gleby: bagienne, bielicowe, czarnoziemy, rędziny.
Obszar występowania: Dolina Biebrzy i Narwi, okolice Chęcin w Górach Świętokrzyskich, Płaskowyż Głubczycki, Równina Tucholska.
| Warunki powstawania gleby | Typ gleby | Obszar występowania |
| Wytworzone na skałach węglanowych (wapieniach, dolomitach, marglach, zlepieńcach zygmuntowskich). | ||
| Wytworzone na słabo przepuszczalnym podłożu w warunkach stałego lub okresowego podtapiania. | ||
| Wytworzone na podłożu lessowym przy udziale roślinności łąkowo-stepowej i leśno-stepowej. |
Rozwiązanie:
| Warunki powstawania gleby | Typ gleby | Obszar występowania |
| Wytworzone na skałach węglanowych (wapieniach, dolomitach, marglach, zlepieńcach zygmuntowskich). | rędziny | okolice Chęcin w Górach Świętokrzyskich |
| Wytworzone na słabo przepuszczalnym podłożu w warunkach stałego lub okresowego podtapiania. | bagienne | Dolina Biebrzy i Narwi |
| Wytworzone na podłożu lessowym przy udziale roślinności łąkowo-stepowej i leśno-stepowej. | czarnoziemy | Płaskowyż Głubczycki |
Uzasadnienie:
Zadanie sprawdza podstawową wiedzę na temat procesu powstawania gleby i ich rozmieszczenia w Polsce. W przypadku pierwszego opisu kluczem jest określenie "skały węglanowe", które muszą się nam kojarzyć z rędzinami. Pojawiające się szczegółowe nazwy skał, np. zlepieńce zygmuntowskie nie powinny w takim przypadku nas niepokoić nawet wówczas, kiedy słyszymy o nich po raz pierwszy. Teraz pozostaje nam wybranie obszaru występowania. Spośród wymienionych regionów skały węglanowe występują jedynie w okolicach Chęcin w Górach Świętokrzyskich, można sobie ten region kojarzyć chociażby z jednym z najbardziej efektownych przykładów jaskiń w Polsce, które utworzyły się właśnie w skałach węglanowych (Jaskinia Raj).
Drugi opis jest dosyć jednoznaczny, wskazuje na "obszary stałego lub okresowego podtapiania". Taki teren powinien się nam kojarzyć z dolinami rzek, więc wpisujemy te doliny, które mamy do wyboru, a więc Dolinę Biebrzy i Narwi. W warunkach stałego lub okresowego zawilgocenia tworzą się bagna, a na ich obszarze - gleby bagienne.
W ostatnim opisie kluczem jest "podłoże lessowe" a także "roślinność łąkowo-stepowa". W takich warunkach powstają jedne z najżyźniejszych gleb na świecie - czarnoziemy. Ich duże powierzchnie znajdziemy w południowej Polsce, na przykład na Płaskowyżu Głubczyckim. W rozwiązaniu nie wykorzystujemy gleb bielicowych, które tworzą się na podłożu piaszczystym i żwirowym, pod lasami iglastymi, na przykład na Równinie Tucholskiej - z tego względu ten obszar również w naszym rozwiązaniu nie został wykorzystany.
Damian Hełdak
Nauczyciel geografii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

