Polecenie:

Podaj cztery przykłady zmian, które wystąpiły w środowisku geograficznym w wyniku funkcjonowania kopalni "Bełchatów".

Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono obszar położony wokół Góry Kamieńsk - zwałowiska zewnętrznego kopalni węgla brunatnego "Bełchatów" (strona IV barwnego materiału źródłowego).

---

Rozwiązanie:

Przykłady zmian, które wystąpiły w środowisku geograficznym w wyniku funkcjonowania kopalni "Bełchatów":

1. Powstanie głębokiej odkrywki - zagłębienia, z którego wydobywane są złoża węgla brunatnego.

2. Powstanie Góry Kamieńsk - usypywanej z materiału skalnego, nieprzydatnego do wykorzystania gospodarczego.

3. Powstanie torów kolejowych do wywozu węgla brunatnego z kopalni.

4. Przekształcenie sieci wód powierzchniowych w miejscu odkrywki - powstanie kanałów omijających odkrywkę oraz tych, których zadaniem jest jej odwadnianie.

---

Wyjaśnienie:

W zadaniach z załącznikami opieramy się głównie na materiale źródłowym. Zadaniem jest podanie "zmian, które wystąpiły w wyniku funkcjonowania kopalni". Środowisko geograficzne to pojecie bardzo szerokie - dotyczy zarówno środowiska przyrodniczego (budowa geologiczna, rzeźba terenu, sieć wód powierzchniowych, roślinność) jak i antropogenicznego (a więc powiązanego z rolnictwem, przemysłem, usługami i wszystkimi elementami krajobrazu utworzonymi przez człowieka). W tego typu zadaniach warto więc wymieniać sobie poszczególne elementy środowiska i sprawdzać, czy takie zmiany na mapie da się odczytać. Przykładowo zmianą w budowie geologicznej może tu być przerwanie ciągłości warstw skalnych, w tym wodonośnych, które doprowadzają do powstania leja depresyjnego, stąd konieczność odwadniania odkrywki. Zmianą w rzeźbie terenu będzie powstanie nowych form rzeźby terenu (głębokiej odkrywki i Góry Kamieńsk, co wykorzystano w rozwiązaniu) itd. Zmianą związaną z działalnością człowieka będzie infrastruktura, która powstała w otoczeniu odkrywki (podaliśmy tory kolejowe, ale mogą to być także drogi wokół wyrobiska).