Film obejrzysz na platformie YouTube z polskimi napisami. Aby przejść do filmu, kliknij obrazek: 

---

 

W filmie kolejno podane mamy następujące rzędy wielkości podczas "odlatywania" od osób siedzących na pikniku:

Rząd wielkości	Opis
$10^0=1$	Kwadrat o boku 1 na 1 metr przedstawiający część osoby na pikniku.
$10^1$	Kwadrat o boku 10 metrów ogranicza obszar otaczający osoby na pikniku.
$10^2$	Kwadrat o boku 100 na 100 metrów pokazuje wycinek obszaru nad jeziorem Michigan obok Chicago, mieści się w nim obszar.
$10^3$	Kwadrat o boku 1000 na 1000 metrów (1 km na 1 km) pozwala dostrzec bazę wojskową w Chicago (kolorowe budynki).
$10^4$	Kwadrat o boku 10 km na 10 km pozwala dostrzec miasto nad brzegiem jeziora.
$10^5$	Kwadrat o boku 100 km na 100 km pozwala dostrzec znaczną część jeziora.
$10^6$	Kwadrat o boku 1000 km na 1000 km pozwala dostrzec kłęby chmur nad powierzchnią Ziemi.
$10^7$	Dostrzeżemy całą Ziemię.
$10^8$	Dostrzeżemy Ziemię wraz z gwiazdami w jej tle.
$10^9$	Dostrzeżemy Ziemię wraz z gwiazdami w jej tle oraz orbitą Księżyca.
$10^{10}$	Zaznaczona mała część toru ruchu Ziemi wokół Słońca.
$10^{11}$	Zaznaczona część toru ruchu Ziemi wokół Słońca oraz takich planek jak Wenus, Mars i Merkury.
$10^{12}$	Widzimy Słońce wraz z orbitami obiegających je planet aż do części orbity Jowisza.
$10^{13}$	Widzimy Słońce wraz z orbitami obiegających je planet aż do części orbity Plutona (wówczas Pluton uważany był ze planetę, obecnie wiemy, że jest to planeta karłowata).
$10^{14}$	Widzimy Układ Słoneczny skurczony do jednego jasnego punktu, a Słońca staje się jedną z wielu gwiazd.
$10^{15}$	Dostrzegamy cztery południowe konstelacje.
$10^{16}$	Kwadrat o boku długości odpowiadającym rokowi świetlnemu
$10^{17}$	Kwadrat o boku długości odpowiadającym 10 latom świetlnym.
$10^{18}$	Mijamy kilka gwiazd w tym jedną z bardzo jasnych (w gwiazdozbiorze Wolarza) - Arcturis.
$10^{19}$	Widzimy coraz mniej znanych gwiazd oraz gazowe chmury w Drodze Mlecznej.
$10^{20}$	Zbliżamy się do krańców naszej galaktyki.
$10^{21}$	Widzimy znaczną część Drogi Mlecznej wyglądającą jak pionowy dysk.
$10^{22}$	Widzimy większy punkt będący Drogą Mleczną oraz dwie mniejsze orbitujące wokół naszej.
$10^{23}$	Widzimy grupy galaktyk, a małe punkty nie są już gwiazdami, a galaktykami.
$10^{24}$	Mijamy Gromady galaktyk w obrębie gwiazdozbiorów Panny, dochodzimy do granic Wszechświata.

 

Wracamy do piknikujących osób nad brzegiem jeziora i cofamy się w rzędach wielkości:

Rząd wielkości	Opis
$10^0=1$	Kwadrat o boku 1 na 1 metr przedstawiający część osoby na pikniku.
$10^{-1}$	Kwadrat o boku 0,1 na 0,1 metr (10 na 10 cm) przedstawia kawałek ręki.
$10^{-2}$	Kwadrat o boku 1 cm na 1 cm przedstawia wycinek skóry.
$10^{-3}$	Kwadrat o boku 1 mm na 1 mm przedstawia warstwę krańcowych, martwych komórek skóry.
$10^{-4}$	Warstwy skóry znikają, mamy zewnętrzne warstwy komórek oraz kolagen.
$10^{-5}$	Czerwone krwinki oraz limfocyty.
$10^{-6}$	Porowate ścianki jądra komórkowego i zwinięte włókna DNA.
$10^{-7}$	Podwójna helisa, łańcuchy deoksyrybonukleinowe zwinięte w spiralę.
$10^{-8}$	Skala atomowa.
$10^{-9}$	Zewnętrzna powłoka atomu węgla.
$10^{-10}$	(1 angstrem) Druga powłoka atomu węgla
$10^{-11}$	Przestrzeń wewnątrz atomu węgla.
$10^{-12}$	Przestrzeń wewnątrz atomu węgla wraz z wyraźnie widocznym jądrem atomowym.
$10^{-13}$	Jądro atomu węgla (protony i neutrony, tzw. nukleony).
$10^{-14}$	Część pojedynczego protonu.
$10^{-15}$	Dostrzegamy składniki protonu, czyli tak zwane kwarki.

 

---

 

UWAGA! Ten typ zadania jest zadaniem indywidualnym. Oznacza to, że każdy powinien wykonać je samodzielnie. Poniżej przedstawiamy przykładowy sposób jego rozwiązania.

Odpowiedzi na pytania postawione w zadaniu:

$\mathbf{a})$

Należy wybrać trzy z obiektów wymienionych w filmiku, o których czytaliśmy w podręczniku:

• $10^7$ - dostrzeżemy całą Ziemię, 
• $10^{12}$ - widzimy Słońce wraz z orbitami obiegających je planet aż do części orbity Jowisza,
• $10^{21}$ - widzimy znaczną część Drogi Mlecznej wyglądającą jak pionowy dysk,

 

$\mathbf{b})$  

Informacje z filmiku i z podręcznika są zgodne ze sobą w przybliżeniu do rzędów wielkości. Rozbieżność wystąpi, gdy będziemy analizowali dokładne wielkości tych obiektów. 

 

$\mathbf{c})$   

Należy wybrać trzy z obiektów wymienionych w filmiku, o których nie ma mowy w podręczniku. Przykładowe obiekty:

• $10^{-15}$ - dostrzegamy kwarki. 
• $10^{-7}$ - podwójna helisa, łańcuchy deoksyrybonukleinowe zwinięte w spiralę, 
• $10^{-6}$ - porowate ścianki jądra komórkowego i zwinięte włókna DNA,  
• $10^{-3}$ - kwadrat o boku 1 mm na 1 mm przedstawia warstwę krańcowych, martwych komórek skóry, 
• $10^9$ - dostrzeżemy Ziemię wraz z gwiazdami w jej tle oraz orbitą Księżyca, 
• $10^{24}$ - mijamy Gromady galaktyk w obrębie gwiazdozbiorów Panny, dochodzimy do granic Wszechświata.