Uzasadnienie:
Zadaniem naszym jest porównanie ruchu cząstki naładowanej w jednorodnym polu elektrycznym z ruchem kamienia w pobliżu powierzchni Ziemi.
Rozważmy każdy z przedstawionych sytuacji oddzielnie.
Ruch naładowanej cząstki w jednorodnym polu elektrycznym
Przyjmujemy, że natężenie pola elektrycznego, w całym obszarze ruchu naładowanej cząstki jest stałe. Wówczas, na naładowaną cząstkę o ładunku działa siła elektrostatyczna, której wartość opisuje wzór:
gdzie:
- wartość siły elektrostatycznej działającej na cząstkę w polu elektrycznym,
- wartość ładunku znajdującego się w polu elektrycznym,
- wartość natężenia jednorodnego pola elektrycznego.
Zgodnie z II zasadą dynamiki Newtona wiemy, że jeżeli na ciało działa niezerowa wypadkowa siła, to ciało porusza się ruchem zmiennym. Przyspieszenia ciała opisuje wzór:
gdzie:
- wektor przyspieszenia,
- wektor siły wypadkowej, która działa na ciało,
- masa ciała.
W rozważanym przez nas przypadku mamy:
Wówczas:
Wynika z tego, że zwrot i kierunek wektora przyspieszenia jest zgodny z kierunkiem i zwrotem siły elektrostatycznej, a co za tym idzie, przyspieszenie naładowanej cząstki jest skierowane równolegle do linii pola.
Ruch kamienia blisko powierzchni Ziemi
Przyjmujemy, że taki kamień ma masę . Na każe ciało w centralnym polu grawitacyjnym Ziemi działa siła ciężkości, której wartość opisuje wzór:
gdzie:
- wartość siły ciężkości,
- masa ciała,
- wartość przyspieszenia grawitacyjnego.
Przyjmujemy, że jest to jedyna siła, która działa na kamień. Wówczas, zgodnie z II zasadą dynamiki Newtona, przyspieszenie, z jakim porusza się takie ciało, opisuje wzór:
Widzimy więc, że przyspieszenie ma ten sam kierunek i zwrot co siła ciężkości.
Podobieństwa
- W obu przypadkach widzimy, że na ciało działa siła o stałej wartości i stałym kierunku.
- Przyspieszenie ciała jest stałe, ponieważ obowiązuje ta sama zasada, zatem tor ruchu ciała przy tej samej prędkości, będzie miał podobny kształt.
Różnice
- Na kamień przy powierzchni Ziemi działa siła grawitacji , natomiast na ładunek w polu elektrostatycznym działa siła elektrostatyczna .
- Wartość przyspieszenia ciała w centralnym polu grawitacyjnym zależy od: masy ciała i wartości przyspieszenia grawitacyjnego , natomiast wartość przyspieszenia ciała w jednorodnym polu elektrostatycznym zależy od: ładunku , masy oraz wartości natężenia pola elektrostatycznego .
- Siła grawitacyjna, a co za tym idzie, również przyspieszenie ciała w centralnym polu grawitacyjnym jest zwrócone pionowo w dół. Natomiast kierunek i zwrot siły elektrostatycznej zależy od znaku ładunku oraz wektora natężenia pola elektrostatycznego.
Odpowiedź:
Oba ruchy odbywają się pod wpływem stałej siły, zatem mają charakter ruchu jednostajnie przyspieszonego. Jednak różnią się głównie tym, że w centralnym polu grawitacyjnym przyspieszenie kamienia jest zawsze zwrócone pionowo w dół (do środka Ziemi), natomiast przyspieszenie ładunku w jednorodnym polu elektrostatycznym zależy od znaku ładunku oraz wektora natężenia pola elektrostatycznego.
Mateusz Bajda
Nauczyciel fizyki
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

