Uzasadnienie:
Naszym zadaniem jest przedstawienie na wykresie zależności wysokości środka ciężkości samochodziku nad powierzchnią toru od czasu. Niech będzie odległością środka ciężkości samochodziku od środka pętli w chwili początkowej :
gdzie:
- odległość środka ciężkości samochodziku od środka pętli w chwili początkowej,
- wysokość środka ciężkości samochodziku nad torem,
- promień pętli.
Samochodzik porusza się z pewną stałą wartością prędkości liniowej, podczas ruchu w pętli porusza się po okręgu z pewną wartością prędkości kątowej. Wartość prędkości kątowej ciała w ruchu po okręgu możemy przedstawić za pomocą wartości prędkości liniowej zależnością:
gdzie:
- wartość prędkości kątowej,
- wartość prędkości liniowej,
- promień okręgu, po którym porusza się ciało.
Wartość prędkości kątowej samochodzika będzie miała postać:
gdzie:
- wartość prędkości kątowej samochodzika w pętli,
- wartość prędkości liniowej samochodzika,
- odległość środka ciężkości samochodziku od środka pętli w chwili początkowej.
Wartość prędkości kątowej w zależności od okresu wyrażamy jako:
gdzie:
- wartość prędkości kątowej,
- liczba π,
- okres drgań.
Zatem:
gdzie:
- okres okrążenia pętli przez samochodzik.
Podstawiając :
Podstawiamy wyznaczoną wcześniej zależność na .
Obliczmy, ile wynosił jeden okres przebycia pętli przez samochodzik. Zgodnie z treścią zadania, wiemy, że wartość prędkości samochodziku wynosiła , promień pętli wynosił , a środek ciężkości samochodzika znajdowała się nad powierzchnią toru. Podstawmy te dane liczbowe:
Wyznaczmy kąt, jaki samochodzik zakreśli w pewnym czasie . Kąt, jaki zakreśla ciało, w ruchu po okręgu, w pewnym czasie przedstawiamy wzorem:
gdzie:
- kąt, jaki zakreśla ciało,
- wartość prędkości kątowej,
- czas ruchu.
Kąt, jaki w czasie zakreśli samochodzik, będzie miał postać:
gdzie:
- kąt zakreślony przez samochodzik w czasie,
- czas ruchu.
Podstawiając :
Wykonajmy rysunek pomocniczy:

gdzie:
- wysokość środka ciężkości samochodzika nad poziomem toru,
- wysokość środka ciężkości samochodzika nad powierzchnią toru po czasie ,
- odległość środka ciężkości samochodziku od środka pętli w chwili początkowej,
- odległość środka pętli od poziomo, w którym znajduje się środek masy samochodzika w chwili ,
- odległość środka masy samochodzika w czasie od poziomu, w którym znajdował się środek masy samochodzika w chwili początkowej,
- kąt, jaki zakreślił samochodzik w czasie ,
- promień pętli.
Korzystając z rysunku, możemy zauważyć, że:
Ponieważ to:
Korzystając z funkcji trygonometrycznych, możemy zapisać, że:
Zatem:
Podstawiając oraz :
Podstawmy znane dane liczbowe do wyprowadzonego wzoru (bez jednostek układu SI).
Naszym zadaniem jest sporządzenie wykresu dla jednego okresu ruchu. W chwili początkowej wysokość przyjmuje wartość minimalną:
W chwili końcowej wysokość również przyjmuje wartość minimalną:
Gdy funkcja cosinus przyjmie wartość , wysokość będzie maksymalna, obliczmy, dla jakiego czasu funkcja przyjmie wartość maksymalną:
Funkcja cosinus przyjmuje wartość dla kąta:
Zaznaczmy te punkty na wykresie i narysujmy funkcję łącząc te punkty:

Odpowiedź:
Sporządźmy wykres funkcji :

Rafał Guzik
Nauczyciel fizyki
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

