$\mathbf{a})$

 Uzasadnienie: 

W pierwszej kolejności rozważmy tarcie pomiędzy oponą a szosą. Zauważmy, że poruszanie się pojazdów oraz np. człowieka opiera się III zasadzie dynamiki Newtona. Zgodnie z tą zasadą jeżeli ciało A działa na ciało B to ciało B działa na ciało A z taką samą siłą (o tym samym kierunku i wartości) o przeciwnym zwrocie.

Oznacza to, że podczas ruszania lub rozpędzania się opony samochodu oddziałują na szosę z pewną siłą do tyłu, ale zgodnie z III zasadą dynamiki Newtona, szosa również oddziałuję na opony samochodu tylko, że do przodu i dzięki temu samochód porusza się. Jednakże ważnym czynnikiem, który odgrywa tu znaczącą rolę jest tarcie pomiędzy oponą a szosą. Jeżeli tarcie byłoby małe to opona samochodu ślizgała się i kręciła w jednym miejscu. Jeżeli jednak tarcie jest duże to opona ma możliwość zadziałania na szosę i dzięki temu samochód może się poruszać.

Widzimy więc, że tarcie między oponą a szosą jest pożyteczne.

 

Inna sytuacja jest w przypadku tarcia między tłokiem a cylindrem w samochodzie. Ogólnie działanie silnika opiera się na przeróżnych efektach fizycznych czy to chemicznych. Jednakże poruszanie kołami (dokładniej wału korbowego, który porusza naszymi kołami) jest związane z działaniem tłoków, które znajdują się w cylindrach silnika. Są to elementy mechaniczne, które ocierają się o siebie. Nawet niewielki wzrost tarcia pomiędzy tłokiem a cylindrem powoduje zwolnienie pracy silnika, a co za tym idzie, wolniejszy obrót kół. Widzimy więc, że najlepszym sposobem na zwiększenie przyspieszania jest jak najbardziej możliwe zmniejszenie tarcia między tłokiem a cylindrem. Mamy więc wniosek, że tarcie pomiędzy tłokiem a cylindrem nie jest pożyteczne.

 

 Odpowiedź:  

Tarcie między tłokiem a cylindrem jest niepożądane.

Tarcie między oponą a szosą powoduje przyspieszanie.

 

$\mathbf{b})$

 Uzasadnienie: 

W momencie, gdy osiągniemy zbyt dużą szybkość lub gdy zbliżamy się do świateł chcemy zmniejszyć szybkość albo się zatrzymać. Do tego celu wykorzystuję się hamulce w kołach, których (jak nazwa wskazuje) przeznaczeniem jest hamowanie. W ogólności działanie ich opiera się na przyciśnięciu 

Na rysunku przedstawiony jest jeden z rodzaju hamulców. W trakcie naciskania pedała hamulca w samochodzie czerwony element (zwany klockiem hamulcowym) zostaje ściśnięty do szarej tarczy co powoduje zmniejszenie obrotów kół, czyli hamowanie. Chcąc hamować w jak najszybszym czasie potrzebne jest jak największe tarcie pomiędzy klockiem hamulcowym a tarczą,

Widzimy więc, że w przypadku hamowania siła tarcia pomiędzy klockami hamulcowymi a tarczą jest pożyteczna. 

 Odpowiedź: 

Tarcie między klockami hamulcowymi a tarczą powoduje hamowanie.