Dane:
Q1=−1 μC
Q2=2 μC
Zagadnienia teoretyczne:
Rozwiązując to zadanie będziemy korzystać z definicji potencjału pola elektrostatycznego oraz zasady superpozycji potencjałów pól. Potencjał pola elektrostatycznego możemy przedstawić wzorem:
V=rk⋅Q
gdzie V jest potencjałem pola elektrostatycznego, k jest współczynnikiem proporcjonalności, Q jest ładunkiem źródłowym, r jest odległością ładunku źródłowego od miejsca badania potencjału pola elektrostatycznego. Jeżeli pole elektrostatyczne wytwarzane jest przez kilka ładunków to zgodnie z zasada superpozycji pól jego potencjał w badanym punkcie jest sumą algebraiczną wszystkich potencjałów pochodzących od poszczególnych ładunków:
V=i=1∑Vi
gdzie i jest numerem poszczególnego ładunku.
Przyjmijmy również, że punkt, w którym badamy potencjał pola oznaczymy poprzez A.
Zauważmy również, że stosunek wartości ładunków wynosi:
Q1Q2=−1 μC2 μC
Q1Q2=−2
JEŻELI ODLEGŁOŚĆ x JEST ODLEGŁOŚCIĄ OD ŁADUNKU UJEMNEGO
przypadek 1.

Z tego wynika, że potencjał pola pochodzący od każdego z ładunków ma postać:
V1=xk Q1 oraz V2=d+xk Q2
Wówczas zgodnie z zasadą superpozycji otrzymujemy:
V=V1+V2
V=xk Q1+d+xk Q2
V=x (d+x)k Q1 (d+x)+x (d+x)k Q2 x
V=x(d+x)k Q1 (d+x)+k Q2 x
V=x(d+x)k Q1⋅[d+x+Q1Q2x]
V=x(d+x)k Q1⋅[d+(1+Q1Q2)x]
Wówczas dla poszczególnych podpunktów otrzymujemy, że:
a) V>0
x(d+x)k Q1⋅[d+(1+Q1Q2)x]>0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
d+(1+Q1Q2)x<0
d+(1−2)x<0 ∣−d
−x<−d ∣⋅(−1)
x>d
b) V<0
x(d+x)k Q1⋅[d+(1+Q1Q2)x]<0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
d+(1+Q1Q2)x>0
d+(1−2)x>0 ∣−d
−x>−d ∣⋅(−1)
x<d
c) V=0
x(d+x)k Q1⋅[d+(1+Q1Q2)x]=0 ∣⋅k Q1x(d+x)
d+(1+Q1Q2)x=0
d+(1−2)x=0 ∣−d
−x=−d ∣⋅(−1)
x=d
przypadek 2.

Z tego wynika, że potencjał pola pochodzący od każdego z ładunków ma postać:
V1=xk Q1 oraz V2=d−xk Q2
Wówczas zgodnie z zasadą superpozycji otrzymujemy:
V=V1+V2
V=xk Q1+d−xk Q2
V=x(d−x)k Q1(d−x)+kQ2x
V=x (d−x)k Q1⋅[d−x+Q1Q2x]
V=x (d−x)k Q1⋅[d+(Q1Q2−1)x]
Wówczas dla poszczególnych podpunktów otrzymujemy, że:
a) V>0
x (d−x)k Q1⋅[d+(Q1Q2−1)x]>0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
d+(Q1Q2−1)x<0
d+(−2−1)x<0 ∣−d
−3x<−d ∣:(−3)
x>31 d
b) V<0
x (d−x)k Q1⋅[d+(Q1Q2−1)x]<0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
d+(Q1Q2−1)x>0
d+(−2−1)x>0 ∣−d
−3x>−d ∣:(−3)
x<31 d
c) V=0
x (d−x)k Q1⋅[d+(Q1Q2−1)x]=0 ∣⋅k Q1x(d+x)
d+(Q1Q2−1)x=0
d+(−2−1)x=0 ∣−d
−3x=−d ∣:(−3)
x=31 d
przypadek 3.

Z tego wynika, że potencjał pola pochodzący od każdego z ładunków ma postać:
V1=xk Q1 oraz V2=x−dk Q2
Wówczas zgodnie z zasadą superpozycji otrzymujemy:
V=V1+V2
V=xk Q1+x−dk Q2
V=x(x−d)k Q1(d−x)+kQ2x
V=x (x−d)k Q1⋅[x−d+Q1Q2x]
V=x (x−d)k Q1⋅[(Q1Q2+1)x−d]
Wówczas dla poszczególnych podpunktów otrzymujemy, że:
a) V>0
x (x−d)k Q1⋅[(Q1Q2+1)x−d]>0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
(Q1Q2+1)x−d<0
(−2+1)x−d<0 ∣+d
−x<d ∣⋅(−1)
x>−d
b) V<0
x (x−d)k Q1⋅[(Q1Q2+1)x−d]<0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
(Q1Q2+1)x−d>0
(−2+1)x−d>0 ∣+d
−x>d ∣⋅(−1)
x<−d
c) V=0
x (x−d)k Q1⋅[(Q1Q2+1)x−d]=0 ∣⋅k Q1x(d+x)
(Q1Q2+1)x−d=0
(−2+1)x−d=0 ∣+d
−x=d ∣⋅(−1)
x=−d
JEŻELI ODLEGŁOŚĆ x JEST ODLEGŁOŚCIĄ OD ŁADUNKU DODATNIEGO
przypadek 1.

Z tego wynika, że potencjał pola pochodzący od każdego z ładunków ma postać:
V1=d+xk Q1 oraz V2=xk Q2
Wówczas zgodnie z zasadą superpozycji otrzymujemy:
V=V1+V2
V=d+xk Q1+xk Q2
V=x(d+x)k Q1 x+k Q2(d+x)
V=x (x+d)k Q1⋅[x+Q1Q2(d+x)]
V=x (x+d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d]
Wówczas dla poszczególnych podpunktów otrzymujemy, że:
a) V>0
x (x+d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d]>0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d<0
(1−2)x −2 d<0 ∣+2 d
−x<2 d ∣⋅(−1)
x>−2d
b) V<0
x (x+d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d]<0 ∣⋅k Q1x(d+x)
Wiemy, że: Q1<0:
(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d>0
(1−2)x −2 d>0 ∣+2 d
−x>2 d ∣⋅(−1)
x<−2d
c) V=0
x (x+d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d]=0 ∣⋅k Q1x(d+x)
(1+Q1Q2)x +Q1Q2 d=0
(1−2)x −2 d=0 ∣+2 d
−x=2 d ∣⋅(−1)
x=−2d
przypadek 2.

Z tego wynika, że potencjał pola pochodzący od każdego z ładunków ma postać:
V1=d−xk Q1 oraz V2=xk Q2
Wówczas zgodnie z zasadą superpozycji otrzymujemy:
V=V1+V2
V=d−xk Q1+xk Q2
V=x(d−x)k Q1 x+k Q2(d−x)
V=x (d−x)k Q1⋅[x+Q1Q2(d−x)]
V=x (d−x)k Q1⋅[(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d]
Wówczas dla poszczególnych podpunktów otrzymujemy, że:
a) V>0
x (d−x)k Q1⋅[(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d]>0 ∣⋅k Q1x(d−x)
Wiemy, że: Q1<0:
(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d<0
(1+2)x −2 d<0 ∣+2 d
3x<2 d ∣:3
x< 32d
b) V<0
x (d−x)k Q1⋅[(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d]<0 ∣⋅k Q1x(d−x)
Wiemy, że: Q1<0:
(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d>0
(1+2)x −2 d>0 ∣+2 d
3x>2 d ∣:3
x> 32d
c) V=0
x (d−x)k Q1⋅[(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d]=0 ∣⋅k Q1x(d−x)
(1−Q1Q2)x +Q1Q2 d=0
(1+2)x −2 d=0 ∣+2 d
3x=2 d ∣:3
x= 32d
przypadek 3.

Z tego wynika, że potencjał pola pochodzący od każdego z ładunków ma postać:
V1=x−dk Q1 oraz V2=xk Q2
Wówczas zgodnie z zasadą superpozycji otrzymujemy:
V=V1+V2
V=x−dk Q1+xk Q2
V=x(x−d)k Q1 x+k Q2(x−d)
V=x (x−d)k Q1⋅[x+Q1Q2(x−d)]
V=x (x−d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d]
Wówczas dla poszczególnych podpunktów otrzymujemy, że:
a) V>0
x (x−d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d]>0 ∣⋅k Q1x(d−x)
Wiemy, że: Q1<0:
(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d<0
(1−2)x+2d<0 ∣−2d
−x<−2d ∣⋅(−1)
x>2 d
b) V<0
x (x−d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d]<0 ∣⋅k Q1x(d−x)
Wiemy, że: Q1<0:
(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d>0
(1−2)x+2d>0 ∣−2d
−x>−2d ∣⋅(−1)
x<2 d
c) V=0
x (x−d)k Q1⋅[(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d]=0 ∣⋅k Q1x(d−x)
(1+Q1Q2)x −Q1Q2 d=0
(1−2)x+2d=0 ∣−2d
−x=−2d ∣⋅(−1)
x=2 d