O kinetyczno-cząsteczkowej budowie materii świadczą zjawiska dyfuzji i kontrakcji. Szybkość dyfuzji jest tym większa, im  większa jest temperatura ciała. Zjawisko kontrakcji świadczy o różnych wielkościach cząsteczek, natomiast dyfuzja o ruchliwości cząsteczek i atomów.