Opisany przez Augustyna konflikt to jednocześnie spór duszy z ciałem, a także zmagania pomiędzy różnymi aspektami duszy.

Augustyn opisuje, jak zniewalała go skłonność do przyjemności zmysłowych. Bardzo trudno było mu z nich zrezygnować. W związku z nimi zrodziło się w nim przyzwyczajenie, do którego skłaniała się jego wola. Jednak zdawał sobie sprawę z tego, że chce rozwijać życie duchowe i kontemplować Boga. Miał świadomość, że to będzie dla niego lepsze. W związku z tym jego wola chciała ukochać Boga i dobra duchowe, porzucając oddawanie się uciechom zmysłowym.

Nawet gdy czuł już, że ważniejsze i atrakcyjniejsze są dla niego dobra duchowe i Bóg, to były momenty, w których skłaniał się ku dawnemu przyzwyczajeniu i rozkoszom zmysłowym. Augustyn zmagał się sam ze sobą, tak iż paradoksalnie sam był tym, który chciał i który nie chciał określonych czynów i dóbr.