Przykładowe pojęcia, których związek z empirią nie jest oczywisty, wraz z próbami uzasadnienia, w jaki sposób pojęcia te mogłyby wywodzić się z doświadczenia:

1) Prawdy matematyczne:

Uzasadnienie: Locke i Hume zakładali, że wszystkie idee pochodzą ze zmysłów lub refleksji. Prawdy matematyczne, takie jak twierdzenia geometryczne, zdają się jednak abstrahować od konkretnej obserwacji. Jednak można argumentować, że podstawy matematyki zrodziły się z doświadczenia przestrzenno-czasowego, a bardziej abstrakcyjne koncepcje matematyczne wynikają z bardziej skomplikowanych konstrukcji myślowych.

2) Prawdy moralne:

Uzasadnienie: Pojęcia moralne, takie jak „dobro” i „zło”, nie zawsze mają jednoznaczne korzenie w konkretnych doświadczeniach zmysłowych. Jednak można argumentować, że moralność wynika z ludzkiego doświadczenia społecznego i interakcji międzyludzkich, a zasady moralne kształtują się poprzez obserwację konsekwencji działań i ich wpływu na społeczeństwo.

3) Koncepcja czasu:

Uzasadnienie: Locke zakładał, że wszystkie idee pochodzą z doświadczenia, ale sama koncepcja czasu może być trudna do jednoznacznej obserwacji. Jednak doświadczenie cyklicznych zdarzeń, takich jak zmiany pór roku czy ruch ciał niebieskich, mogło być podstawą dla wypracowania abstrakcyjnego pojęcia czasu.

4) Pojęcie wolnej woli:

Uzasadnienie: Obserwujemy nasze decyzje i działania, ale pytanie o istnienie wolnej woli wydaje się przekraczać doświadczenie sensoryczne. Jednak doświadczenia związane z wybieraniem i podejmowaniem decyzji mogą prowadzić do rozważań na temat istnienia wolnej woli.

5) Pojęcie świadomości:

Uzasadnienie: Samo doświadczenie świadomości może być trudne do zdefiniowania i opisania tylko na podstawie zmysłów. Jednak obserwacje własnych myśli, emocji i doznań mogą stanowić podstawę dla kształtowania pojęcia świadomości.

6) Idea bezwarunkowego obiektywnego poznania:

Uzasadnienie: Posiadanie pewności co do obiektywności i bezwarunkowości poznania wydaje się wykraczać poza konkretną sferę doświadczenia. Jednak stwierdzenie, że pewne idee są uniwersalne i obiektywne, może wynikać z analizy wielu różnych doświadczeń.

7) Koncepcja piękna:

Uzasadnienie: Odczucie estetyki, choć związane z doświadczeniem zmysłowym, jest subiektywne. Jednak można argumentować, że pewne wzorce estetyczne wynikają z powtarzających się doświadczeń, a uniwersalność pewnych ideałów piękna może mieć korzenie we wspólnych doświadczeniach ludzkich.

8) Koncepcja sprawiedliwości społecznej:

Uzasadnienie: Pojęcie sprawiedliwości społecznej jest silnie uwarunkowane kulturowo i historycznie. Jednak doświadczenia związane z niesprawiedliwością czy współpracą społeczną mogą kształtować idee sprawiedliwości.

9) Koncepcja absolutnej prawdy:

Uzasadnienie: Idea absolutnej prawdy może wydawać się abstrakcyjna i trudna do udowodnienia na podstawie konkretnych doświadczeń zmysłowych. Jednak poszukiwanie jednoznacznej prawdy może być motywowane doświadczeniem niepewności i konfliktów poznawczych. Absolutna prawda byłaby więc czymś, co zaspokajałoby ludzkie pragnienie zyskania pewności poznawczej.

10) Pojęcie równości:

Uzasadnienie: Równość jako idea abstrakcyjna nie zawsze znajduje jednoznaczne odzwierciedlenie w konkretnych doświadczeniach sensorycznych. Jednak doświadczenia związane z uczuciem niesprawiedliwości czy dyskryminacji mogą prowadzić do kształtowania idei równości społecznej jako pewnego postulatu, związanego z wyobrażeniem pożądanego stanu społecznego.