Baruch Spinoza uważał, że istnieje wyłącznie jedna, niestworzona substancja, którą można nazwać Bogiem lub naturą. Wszystkie poszczególne rzeczy są jedynie modyfikacjami i przejawami tej substancji. Jej fundamentalnymi atrybutami są rozciągłość i myślenie. Stąd każda rzecz jest i ciałem, i ideą. Świat bytów fizycznych jest w związku z tym racjonalny, bo z jednej strony podlega prawom mechaniki, a z drugiej strony - prawom logiki. Umożliwia to intelektualne pojmowanie rzeczywistości.

Świat dla Spinozy jest więc racjonalny. To, co naturalne, jest zarazem rozumne. Wszechświat przenika porządek. Przywołuje to na myśl podobieństwa z wizją stoików, w której świat nie jest chaotyczny, lecz uporządkowany, występują w nim prawidłowości, a jego ład jest racjonalny. Kosmos jest podporządkowany zasadzie boskiego logosu. Wszystko, co się wydarza, poddane jest rozumnej zasadzie, której również człowiek winien się podporządkować i ją zaakceptować. Zarówno wizja Spinozy, jak i koncepcja stoików, zawierają elementy panteistyczne.