Koncepcja stoików zakłada panteistyczną wizję Boga. Ich zdaniem świat jest jednolity, panuje w nim porządek i przyczynowość, co wiąże się z przenikającą cały kosmos zasadą boskiego logosu. Wedle stoików świat nie jest dziełem przypadku, a wszystko w nim dzieje się planowo. Odpowiada za to ogólna racjonalność, która najwyraźniej manifestuje się w ludzkiej rozumności, ale w istocie towarzyszy również przyrodzie. Cały świat, według stoików, przenika tzw. pneuma, czyli boskie tchnienie. Boskość wyraża się wobec tego poprzez fizyczny świat i zachodzące w nim prawidłowości. W tej boskiej zasadzie ma udział również ludzki rozum - jest jej częścią. Dlatego rolą człowieka jest podporządkować się rozumnym prawom natury. Wszystko, co naturalne, jest zdaniem stoików zarazem rozumne, zgodne z racjonalnym porządkiem. Człowiek jest dla stoików integralną częścią wszechświata i powinien zrozumieć swoje w nim miejsce, jak też to, że pewne sprawy nie zależą od niego (na przykład śmierć czy niektóre choroby). Powinien wobec tego akceptować to, co przynosi los. Od niego zależy nastawienie do zdarzeń w świecie, zatem powinien kształtować swój moralny charakter i być wytrwałym, niewzruszonym na wszelkie przeciwności.
Zaś w tekście Maxa Ehrmanna pt. Dezyderaty nawiązano do postulatów stoicyzmu, przede wszystkim w warstwie etycznej. Tekst ten zaleca, aby żyć spokojnie i w harmonii z otoczeniem, zarówno przyrodniczym, jak i społecznym. Postuluje się w nim potrzebę odnalezienia przez człowieka spokoju ducha i dążenia do cnoty. Wspomina się o tym, że człowiek może pracować nad swoim charakterem i stawać się odpornym na nieszczęścia. W duchu stoickim nadmienia się w tym tekście, że człowiek, podobnie jak gwiazdy i drzewa, jest „dzieckiem wszechświata”. Jego istnienie jest zgodne z prawami uniwersum.
Marcin Murzyn
Nauczyciel filozofii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

