Alegoria jaskini opracowana przez Platona - jeśli idzie o epistemologię - obrazuje, że poznanie zmysłowe nie prowadzi do poznania prawdy o rzeczywistości. Aby poznać prawdziwy obraz rzeczywistości, zdaniem Platona, należy wykorzystać poznanie rozumowe i analizę intelektualną. Natomiast jeśli chodzi o ontologię (teorię bytu), to alegoria jaskini wskazuje na to, że percypowane przez nas zmysłami przedmioty są zaledwie odbiciami idei. Poszczególne przedmioty konkretne są zmienne i niedoskonałe, a prawdziwy byt, wieczny i niezmienny, stanowią idee.