a) Jonowy zapis równania reakcji:   

$\mathrm{Ca}{}_{10}(\mathrm{PO}{}_4){}_6(\mathrm{OH}){}_2+8\mathrm{H}{}^{+}\rightleftarrows 10\mathrm{Ca}{}^{2+}+6\mathrm{HPO}{}_4{}^{2-}+2\mathrm{H}{}_2\mathrm{O}$  

 

b) Wpływ na wydajność procesu: 

- stosowanie pasty do zębów zawierającej jony wapnia Ca²⁺:

zmniejszy wydajność procesu odwapnienia szkliwa.

- obniżenie pH środowiska jamy ustnej, np. przez picie napojów o niskim pH:

zwiększy wydajność procesu odwapnienia szkliwa.

 

 

---

Wyjaśnienie:

a) poniżej przedstawiono kolejne etapu uzupełniania schematu:

1. Wpisujemy produkt reakcji:

$\mathrm{Ca}{}_{10}(\mathrm{PO}{}_4){}_6(\mathrm{OH}){}_2+\mathrm{H}{}^{+}\rightleftarrows \mathrm{CaHPO}{}_4$

2. Produkt jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego dysocjuje na jony:

$\mathrm{Ca}{}_{10}(\mathrm{PO}{}_4){}_6(\mathrm{OH}){}_2+\mathrm{H}{}^{+}\rightleftarrows \mathrm{Ca}{}^{2+}+\mathrm{HPO}{}_4{}^{2-}$

3. Uzgadniamy współczynniki stechiometryczne dla atomów wapnia i fosforu: 

$\mathrm{Ca}{}_{10}(\mathrm{PO}{}_4){}_6(\mathrm{OH}){}_2+\mathrm{H}{}^{+}\rightleftarrows 10\mathrm{Ca}{}^{2+}+6\mathrm{HPO}{}_4{}^{2-}$

4. Uzgadniamy ładunki (po prawej jest 8+):

$\mathrm{Ca}{}_{10}(\mathrm{PO}{}_4){}_6(\mathrm{OH}){}_2+8\mathrm{H}{}^{+}\rightleftarrows 10\mathrm{Ca}{}^{2+}+6\mathrm{HPO}{}_4{}^{2-}$

5. Uzgadniamy liczbę atomów wodoru i tlenu (należy dopisać cząsteczkę wody w produktach, ponieważ nie możemy już operować liczbą zapisanych reagentów jonowych po uzgodnieniu ładunku):

$\mathrm{Ca}{}_{10}(\mathrm{PO}{}_4){}_6(\mathrm{OH}){}_2+8\mathrm{H}{}^{+}\rightleftarrows 10\mathrm{Ca}{}^{2+}+6\mathrm{HPO}{}_4{}^{2-}+2\mathrm{H}{}_2\mathrm{O}$

 

b) Dodanie jonów wapnia spowoduje przesunięcie równowagi reakcji w stronę tworzenia substratów, czyli odbudowy szkliwa - procesu odwrotnego do odwapnienia.

Niskie pH to źródło jonów H⁺. Dodanie takich jonów spowoduje przesunięcie równowagi reakcji w stronę tworzenia produktów, czyli odwapnienia szkliwa.