Kształt cząsteczki	Nazwa związku chemicznego
trójkąt równoboczny	tlenek siarki(VI), chlorek boru
układ przestrzenny (tetraedryczny)	metan, bromek krzemu, tetrajodometan

 

 

---

Wyjaśnienie: 

W poniższej tabeli zestawiono najważniejsze kształty drobin w zależności od liczby ligandów i liczby wolnych par elektronowych atomu centralnego:

Liczba przestrzenna	Liczba ligandów	Liczba wolnych par elektronowych atomu centralnego	Kształt cząsteczki	Hybrydyzacja atomu centralnego	Przykład związku
2	2	0	liniowy	sp	CO2, CS2
3	3	0	trygonalny (trójkąt równoboczny)	sp2	SO3, BCl3
	2	1	kątowy		SO2, O3
4	4	0	tetraedryczny (tetraedr)	sp3	CH4, BCl4-
	3	1	piramida trygonalna		NH3, PCl3
	2	2	kątowy		H2O, H2S

W zadaniu poszukujemy cząsteczek z atomem centralnym:

• w hybrydyzacji sp³, posiadających 4 podstawniki i żadnych wolnych par elektronowych (tetraedr),
• w hybrydyzacji sp² posiadających 3 podstawniki i 0 wolnych par elektronowych (trójkąt równoboczny).

Liczba przestrzenna (L_p) atomu centralnego jest sumą jego podstawników (liczby wiązań σ jakie tworzy) oraz jego wolnych par elektronowych. Liczba przestrzenna bezpośrednio określa typ hybrydyzacji orbitali walencyjnych danego atomu:

• L_p = 4  ⇒  hybrydyzacja sp³,
• L_p = 3  ⇒  hybrydyzacja sp²,
• L_p = 2  ⇒  hybrydyzacja sp.

Poniżej znajdują się wzory elektronowe cząsteczek z zadania:

Uwaga!

SiO₂ nie występuje w postaci pojedynczych cząsteczek - związek ten tworzy kryształy kowalencyjne.

Cząsteczki, które posiadają atomy centralne w hybrydyzacji:

• sp³: CH₄, SiBr₄, CI₄,
• sp²: SO₃, BCl₃,
• sp: SiO₂, BeCl₂.