Informacja do zadania 18:

Poniżej przedstawiono model przestrzenny cząsteczki pewnego węglowodoru X.

Treść zadania 18.1:

Napisz nazwę systematyczną węglowodoru X.

.................................................................................................................................................

 

Rozwiązanie:

Nazwa systematyczna węglowodoru X: 4-metylopent-1-yn

 

---

Wyjaśnienie:

Model związku zamieszczony w informacji wstępnej przedstawia węglowodór o następującym wzorze półstrukturalnym:

 

Nazewnictwo alkinów

Nowe zasady 

1. Wybieramy najdłuższy łańcuch węglowy (wiązanie potrójne nie musi znajdować się w łańcuchu głównym)
   
   
2. Numerujemy atomy węgla w łańcuchu głównym, tak aby wiązanie potrójne miało jak najniższy numer. Jeżeli wiązanie potrójne nie znajduje się w łańcuchu głównym, to atomy węgla numerujemy tak, aby podstawniki miały jak najniższe lokanty.
   
   
   
   
3. Zapisujemy nazwę związku wymieniając na początku podstawniki w kolejności alfabetycznej, wraz z ich lokantami. Jeżeli w łańcuchu głównym znajduje się wiązanie potrójne to podajemy w nazwie numer niższego atomu węgla, który tworzy to wiązanie.
   
   
   
   

W poniższej tabeli zebrano wzory najważniejszych podstawników pojawiających się we wzorach alkinów. 

Wzór podstawnika
Zapis w nazwie związku	metylo	etylo	propan-2-ylo	propylo
Wzór podstawnika
Zapis w nazwie związku	etynylo	(prop-1-yn-3-ylo)	(prop-1-yn-1-ylo)	fenylo

 

Stare zasady 

 

1. Wybieramy najdłuższy łańcuch węglowy (wiązanie potrójne musi znajdować się w łańcuchu głównym)
   
2. Numerujemy atomy węgla w łańcuchu głównym, tak aby wiązanie potrójne miało jak najniższy numer.
   
   
   
   
3. Zapisujemy nazwę związku wymieniając na początku podstawniki w kolejności alfabetycznej, wraz z ich lokantami. W nazwie łańcucha głównego wymieniamy numer niższego atomu węgla, który tworzy wiązanie potrójne.
   
   

Warto pamiętać, że na egzaminie maturalnym w pełni punktowane będą nazwy związków utworzone zarówno na podstawie starych zasad nazewnictwa oraz nowych.