Rozwiązanie:

a) tlenek siarki(VI)

$\mathrm{SO}{}_3$

b) tlenek manganu(IV)

$\mathrm{MnO}{}_2$

c) tlenek glinu

$\mathrm{Al}{}_2\mathrm{O}{}_3$

d) tlenek litu

$\mathrm{Li}{}_2\mathrm{O}$

e) tlenek azotu(V)

$\mathrm{N}{}_2\mathrm{O}{}_5$

f) tlenek wapnia

$\mathrm{CaO}$

 

---

Wyjaśnienie:

a) tlenek siarki(VI)

Tlen w tlenkach ma wartościowość II. Wartościowość siarki podano w nazwie, ma wartościowość VI.

$\stackrel{\mathrm{VI}}{S}\stackrel{\mathrm{II}}{O}$

Wartościowości zapisujemy na krzyż.

$\stackrel{\mathrm{VI}}{\mathrm{S}{}_2}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_6}$

Indeksy stechiometryczne 2 i 6 skracamy przez 2.

$\stackrel{\mathrm{IV}}{\mathrm{S}{}_1}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_3}$

Indeksu dolnego wynoszącego 1 nie zapisujemy.

$\mathrm{SO}{}_3$

b) tlenek manganu(IV)

Tlen w tlenkach ma wartościowość II. Wartościowość manganu podano w nazwie, ma wartościowość IV.

$\stackrel{\mathrm{IV}}{\mathrm{Mn}}\stackrel{\mathrm{II}}{O}$

Wartościowości zapisujemy na krzyż.

$\stackrel{\mathrm{IV}}{\mathrm{Mn}{}_2}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_4}$

Indeksy stechiometryczne 2 i 4 skracamy przez 2.

$\stackrel{\mathrm{IV}}{\mathrm{Mn}{}_1}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_2}$

Indeksu dolnego wynoszącego 1 nie zapisujemy.

$\mathrm{MnO}{}_2$

c) tlenek glinu

Tlen w tlenkach ma wartościowość II. Glin ma zawsze wartościowość III.

$\stackrel{\mathrm{III}}{\mathrm{Al}}\stackrel{\mathrm{II}}{O}$

Wartościowości zapisujemy na krzyż.

$\stackrel{\mathrm{III}}{\mathrm{Al}{}_2}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_3}$

Wzoru nie da się już bardziej uprościć. 2 i 3 nie skrócą się.

$\mathrm{Al}{}_2\mathrm{O}{}_3$

d) tlenek litu

Tlen w tlenkach ma wartościowość II. Lit znajduje się w 1. grupie układu okresowego, więc ma wartościowość I.

$\stackrel{\mathrm{I}}{\mathrm{Li}}\stackrel{\mathrm{II}}{O}$

Wartościowości zapisujemy na krzyż.

$\stackrel{\mathrm{I}}{\mathrm{Li}{}_2}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_1}$

Indeksu dolnego wynoszącego 1 nie zapisujemy.

$\mathrm{Li}{}_2\mathrm{O}$

e) tlenek azotu(V)

Tlen w tlenkach ma wartościowość II. Wartościowość azotu  podano w nazwie, ma wartościowość V.

$\stackrel{\mathrm{V}}{N}\stackrel{\mathrm{II}}{O}$

Wartościowości zapisujemy na krzyż.

$\stackrel{\mathrm{V}}{\mathrm{N}{}_2}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_5}$

Wzoru nie da się już bardziej uprościć. 2 i 3 nie skrócą się.

$\mathrm{N}{}_2\mathrm{O}{}_5$

f) tlenek wapnia

Tlen w tlenkach ma wartościowość II. Wapń znajduje się w 2. grupie układu okresowego, więc ma wartościowość II.

$\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{Ca}}\stackrel{\mathrm{II}}{O}$

Wartościowości zapisujemy na krzyż.

$\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{Ca}{}_2}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_2}$

Indeksy dolne można skrócić, 2 i 2 skrócą się przez 2.

$\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{Ca}{}_1}\stackrel{\mathrm{II}}{\mathrm{O}{}_1}$

Indeksu dolnego wynoszącego 1 nie zapisujemy.

$\mathrm{CaO}$