Rozwiązanie:

Poniżej przedstawiono wzory sumaryczne tlenków z uzupełnionymi indeksami stechiometrycznymi.

$a)F{e}_2{O}_3$	$b)N{a}_{2}O$	$c)MgO$
$d)K_{2}O$	$e)Si{O}_2$	$f)H_{2}O$
$g)S{O}_2$	$h)C{l}_2{O}_5$	$i)C{O}_2$

 

---

Wyjaśnienie:

Tlen w tlenkach ma wartościowość II.

$a)\stackrel{\text{III}}{F{e}_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_3}\Rightarrow F{e}_2{O}_3$  

Żelazo może mieć wartościowość II lub III. Skoro za tlenem znajduje się III to wartościowość żelaza w tym tlenku wynosi III.

$b)\stackrel{\text{I}}{N{a}_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_{-}}\Rightarrow N{a}_2{O}_1\Rightarrow N{a}_{2}O$  

Sód znajduje się w 1. grupie układu okresowego, więc ma wartościowość I.

$c)\stackrel{\text{II}}{M{g}_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_{-}}\Rightarrow M{g}_2{O}_2\Rightarrow MgO$  

Magnez znajduje się w 2. grupie układu okresowego, więc ma wartościowość II.

$d)\stackrel{\text{I}}{K_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_{-}}\Rightarrow K_2{O}_1\Rightarrow K_{2}O$  

Potas znajduje się w 1. grupie układu okresowego, więc ma wartościowość I.

$e)\stackrel{\text{IV}}{S{i}_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_{-}}\Rightarrow S{i}_2{O}_4\Rightarrow Si{O}_2$  

Krzem ma wartościowość IV.

$f)\stackrel{\text{I}}{H_2}\stackrel{\text{II}}{O_{-}}\Rightarrow H_2{O}_1\Rightarrow H_{2}O$  

Wodór znajduje się w 1. grupie układu okresowego, więc ma wartościowość I.

$g)\stackrel{\text{x}}{S_y}\stackrel{\text{II}}{O_2}$  

$y\cdot x=2\cdot II$  

wartościowość siarki może wynosić IV lub VI.

Sprawdźmy czy x może wynosić IV.

$y\cdot IV=2\cdot IIy=1$  

Wartościowość siarki w tym tlenku to IV.

$\stackrel{\text{IV}}{S_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_2}\Rightarrow S_1{O}_2\Rightarrow S{O}_2$  

$h)\stackrel{\text{x}}{C{l}_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_5}$  

Chlor może mieć wartościowość I, III, V lub VII. Skoro za tlen znajduje się V to wartościowość chloru wynosi V. Sprawdzmy.

$\stackrel{\text{V}}{C{l}_y}\stackrel{\text{II}}{O_5}$  

$\text{y}\cdot V=5\cdot IIy=2$  

$\stackrel{\text{V}}{C{l}_y}\stackrel{\text{II}}{O_5}\Rightarrow C{l}_2{O}_5$  

$i)\stackrel{\text{x}}{C_{-}}\stackrel{\text{II}}{O_2}$  

Wartościowość węgla może wynosić w tlenkach II lub IV. Sprawdźmy czy wartościowość wynosi II.

$\stackrel{\text{II}}{C_y}\stackrel{\text{II}}{O_2}$  

$y\cdot II=II\cdot 2y=2$  

$\cancel{\stackrel{\text{II}}{C_y}\stackrel{\text{II}}{O_2}\Rightarrow \stackrel{\text{II}}{C_2}\stackrel{\text{II}}{O_2}\Rightarrow CO}$  

Węgiel w tym tlenku nie może mieć wartościowości II, bo indeksy skróciłyby się i indeks znajdujący się za tlenem wynosiłby 1, a w naszym przykładzie wynosi 2. Sprawdźmy wartościowość IV.

$\stackrel{\text{IV}}{C_y}\stackrel{\text{II}}{O_2}$  

$y\cdot IV=II\cdot 2y=1$  

$\stackrel{\text{IV}}{C_y}\stackrel{\text{II}}{O_2}\Rightarrow \stackrel{\text{IV}}{C_1}\stackrel{\text{II}}{O_2}\Rightarrow C{O}_2$  

Wartościowość węgla w tym tlenku to IV.