Rozwiązanie:
Promieniowanie może pochodzić z różnych źródeł, takich jak rozpad promieniotwórczy pierwiastków, reakcje jądrowe, czy kosmiczne promieniowanie.
Promieniowanie jądrowe może być niebezpieczne dla zdrowia i życia organizmów żywych. Promieniowanie alfa, beta i gamma są jądrowym promieniowaniem jonizującymi, które może powodować uszkodzenie tkanek, zmiany w materiale genetycznym i związane z tym choroby.
Pomimo niebezpieczeństwa pierwiastki promieniotwórcze są stosowane w wielu dziedzinach nauki, przemyśle i medycynie, np. w diagnostyce, terapii raka (radioterapia, radioimmunoterapia), w kontrolach jakości materiałów (radiografia), badaniach klimatycznych czy diagnozowaniu pojemników z odpadami radioaktywnymi.
Dokładniej omówione przykłady zastosowania promieniotwórczości:
- leczenie nadczynności tarczycy -pacjentom z tym schorzeniem podaje się duże ilości promieniotwórczego jodu. W nadczynności tarczycy rozrasta się ona i wydziela zbyt duże ilości hormonów. Te z kolei negatywnie wpływają na funkcjonowanie organizmu człowieka. W celu zmniejszenia nadczynności tarczycy stosuje się więc radioizotop jodu (podawany w kapsułkach). Zostaje on wchłonięty przez tarczycę i jest ona miejscowo niszczona. Prowadzi to do ograniczenia jej czynnej powierzchni, a więc do mniejszego wydzielania hormonów.
- rolnictwie do badania stopnia wchłaniania nawozów przez rośliny. Do nawozu dodaje się niewielką ilość substancji promieniotwórczej. Następnie nawóz dostaje się do układu korzeniowego, a stamtąd z kolei do naziemnej części rośliny. Potem bada się poziom radioaktywności roślin, a następnie na tej podstawie można ocenić ilość wchłoniętego nawozu i oszacować jego odpowiednią dawkę.
- datowaniu substancji w celu określenia jej wieku. Substancja musi być częścią żywego organizmu i zawierać w sobie węgiel. W atmosferze wytwarzany jest izotop węgla 14C. Powstaje z niego dwutlenek węgla, który miesza się z dwutlenkiem węgla zawierającym zwykły węgiel 12C i właśnie taką mieszankę pobierają rośliny. Kiedy organizm umiera, wówczas pobieranie węgla 14C ustaje, a jego ilość stopniowo się zmniejsza. Zmierzenie zawartości węgla w organizmie pozwala więc na ustalenie wieku tego organizmu.
Przykłady zastosowań innych pierwiastków promieniotwórczych podano w tabeli:
| Izotop promieniotwórczy | Zastosowanie |
|
czujniki dymu, w geologii do badania wierceń |
|
|
terapia nowotworów, pomiar przepływu cieczy w rurociągach |
|
| wykrywanie materiałów wybuchowych w bagażach pasażerów samolotów | |
| sterylizacja narzędzi chirurgicznych | |
| detektory materiałów wybuchowych | |
| w badaniach rentgenowskich | |
| diagnostyka narządów wewnętrznych w medycynie nuklearnej |
Monika Tarasek
Nauczycielka chemii
Zobacz lekcje, które wyjaśnią temat krok po kroku:
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.

