Wzory strukturalne alkenów:
1.
2. izomery cis trans
Izomeria konstytucyjna
Związek 1 z izomerem cis
Związek 1 z izomerem trans
Stereoizomery: związek cis i trans
Wyjaśnienie:
Izomeria konstytucyjna polega na różnej kolejności umiejscowienia atomów w cząsteczkach lub w innym sposobie ich połączenia.
Wśród podtypów izomerii konstytucyjnej możemy wyróżnić:
- izomerie szkieletową - związki różnią się budową szkieletu węglowego
- matamerie - związki różnią się grupami funkcyjnymi
- izomerie położenia podstawnika - związki różnią się położeniem podstawnika w łańcuchu węglowym
- izomerie położenia wiązania wielokrotnego - związki różnią się pozycją wiązania wielokrotnego w cząsteczce
Drugim głównym typem izomerii jest stereoizomeria. Polega ona na odmiennym ułożeniu atomów danego związku w przestrzenni, przy identycznej budowie szkieletu węglowego, krotności wiązań i miejscu przyłączenia podstawników.
Wśród podtypów stereoizomerii możemy wyróżnić:
- izomerie geometryczną Z/E; cis-trans
- enancjomerie - dotyczy związków, będących swoimi odbiciami lustrzanymi, które nie są na siebie nakładalne
- diastereoizomerie
Izomeria Z/E (cis-trans) dotyczy wybranych alkenów oraz cykloalkanów. Związki tworzące parę tego typu izomerów różnią się między sobą położeniem podstawników względem płaszczyzny (wiązania podwójnego lub pierścienia cyklicznego).
W przypadku alkenów warunkiem koniecznym do tworzenia izomerów geometrycznych jest obecność dwóch różnych podstawników przy obu atomach węgla tworzących wiązanie podwójne.
| Wzór związku | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| Czy może występować w postaci izomerów geometrycznych? | NIE | TAK | TAK | NIE |
| Uzasadnienie | Jeden z atomów węgla tworzących wiązanie podwójne ma 2 takie same podstawniki (-CH3) | Oba atomy węgla tworzące wiązanie podwójne mają dwa różne podstawniki | Oba atomy węgla tworzące wiązanie podwójne mają dwa różne podstawniki | Jeden z atomów węgla tworzących wiązanie podwójne ma 2 takie same podstawniki (-H) |
W przypadku cykloalkanów warunkiem koniecznym występowania izomerii geometrycznej jest obecność dwóch podstawników dołączonych do pierścienia.
Izomerie geometryczną można podzielić na dwa podtypy,
- cis-trans
W przypadku izomerii cis-trans oba atomy węgla tworzące wiązanie podwójne mają dołączony do siebie 1 atom wodoru oraz ten sam drugi podstawnik (w cykloalkanach izomery cis-trans tworzą związki zawierające 2 podstawniki dołączone do dwóch różnych atomów węgla tworzących pierścień).
- Izomer cis zawiera 2 takie same podstawniki nad płaszczyzną wiązania podwójnego/pierścienia oraz 2 takie same podstawniki pod płaszczyzną wiązania podwójnego/pierścienia.
- Izomer trans zawiera takie same podstawniki po przekątnej względem wiązania podwójnego/pierścienia.
| Wzór | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| Nazwa | cis-1,2-dimetylocyklopentan | trans-1,2-dimetylocyklopentan | cis-1,2-dimetylocykloheksan | trans-1,2-dimetylocykloheksan |
| Wzór | ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
| Nazwa | trans-heks-3-en | cis-heks-3-en | cis-but-2-en | trans-but-2-en |
Dominika Struzik
Nauczycielka chemii
Tutaj pojawi się lista Twoich książek
Zaloguj się i zacznij tworzyć ją już teraz.













